# Necm Sûresi, 33. Âyet (53:33)

> أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ

*Eferaeyte-lleżî tevellâ*

**Meal (Diyanet):** (33-34) Şimdi yüz çevireni; pek az verip de kaskatı cimrileşeni gördün mü?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, yüz çeviren ve cimrilik eden kişinin durumunu sorgulayıcı bir üslupla ele almaktadır. Temel kavramlar, görme, yüz çevirme ve cimrilik etme fiilleri üzerinden insanın ahirete yönelik sorumluluklarını ve dünya malına karşı tutumunu irdelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَفَرَءَيْتَ","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-e-y","meaning":"Soru edatıyla birlikte 'gördün mü, düşündün mü, haberin oldu mu?' anlamında, muhatabın dikkatini çekmek için kullanılır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أَفَرَءَيْتَ' ifadesinin Kur'an'da genellikle 'أَخْبِرْنِي' (bana haber ver) veya 'أَرَأَيْتَ' (gördün mü?) anlamında kullanıldığını belirtir. Burada ise 'gördün mü, ibret aldın mı?' manasında, muhatabı düşündürmeye sevk eden bir soru edatıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'رؤية' kelimesinin hem gözle görme hem de kalple idrak etme, düşünme anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'أَفَرَءَيْتَ' ifadesi, sadece gözle görmeyi değil, aynı zamanda bu kişinin durumunu tefekkür etmeyi ve ondan ibret almayı da içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'görme' fiilinin sadece fiziksel algılamayı değil, aynı zamanda bir şeyi idrak etme, anlama ve onun hakkında bir yargıya varma anlamlarını da taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanım, muhatabın yüz çeviren kişinin durumunu derinlemesine kavramasını talep eder."}]},{"word":"تَوَلَّىٰ","root":"و ل ى","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Yüz çevirmek, sırt dönmek, bir şeyden uzaklaşmak ve kaçınmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'تَوَلَّىٰ' fiilinin Kur'an'da genellikle 'إعراض' (yüz çevirme, sırt dönme) anlamında kullanıldığını belirtir. Burada ise Allah'ın emirlerinden, hidayetten veya hayırdan yüz çevirmeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'تَوَلَّىٰ' fiilinin 'bir şeyden yüz çevirmek, arkasını dönmek' manasına geldiğini ve bu bağlamda Allah'ın yolundan, imandan ve hayırlı işlerden uzaklaşmayı ifade ettiğini açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'تَوَلَّىٰ' fiilinin Kur'an'da hem fiziksel olarak bir yerden uzaklaşmayı hem de manevi olarak bir şeyden yüz çevirmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, iman ve salih amellerden uzak duran kişinin durumunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","mal-mulk","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Eferaeyte"},{"position":2,"translit":"lleżî"},{"position":3,"translit":"tevellâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı, mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"رَءَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördün mü","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"o kimse ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"تَوَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/33*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/33*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/33*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/33*