# Necm Sûresi, 42. Âyet (53:42)

> وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ

*Ve enne ilâ rabbike-lmuntehâ*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz en son varış Rabbinedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin 42. ayeti, insanın nihai dönüş noktasının Allah olduğunu vurgular. Ayet, 'son varış' kavramı üzerinden, tüm yaratılmışların akıbetinin ve dönüşünün yalnızca Rabbe olduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette 'senin Rabbin' anlamına gelir ve yaratıcı, sahip, terbiye edici ve yönetici olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, muhatabın (Hz. Peygamber ve dolayısıyla tüm insanlar) üzerinde terbiye edici, sahip ve yönetici olan Allah'ı işaret eder, O'na olan nihai dönüşü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' gibi anlamlara geldiğini ve Allah için kullanıldığında bu vasıfların mutlak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, bu mutlak malikiyet ve tedbirin, tüm varoluşun nihai varış noktası olduğunu pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve koruyucu yönünü vurgulayan merkezi bir terim olduğunu belirtir. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, bu yaratıcı ve koruyucu gücün, her şeyin sonunda dönülecek tek merci olduğunu açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلْمُنتَهَىٰ","root":"ن ه ي","rootLatin":"n-h-y","meaning":"Ayette 'son varış noktası, nihai hedef' anlamına gelir ve tüm işlerin ve varlıkların son durağının Allah olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Müntehâ' kelimesinin 'son, nihayet' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, tüm yaratılmışların akıbetinin ve dönüşünün Allah'a olduğunu gösterdiğini belirtir. İnsanların amellerinin ve hayatlarının sonunun Allah'a varacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-Müntehâ' kelimesini 'son durak, varılacak yer' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, her şeyin dönüşünün ve nihai karar merciinin Allah olduğunu mecazi bir anlatımla ifade ettiğini belirtir, bu da Allah'ın mutlak hükümranlığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'el-Müntehâ' kelimesinin 'intihâ' (sona erme, bitme) kökünden geldiğini ve ism-i mekan veya ism-i zaman olarak 'sona erilen yer veya zaman' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, tüm varoluşun ve amellerin nihai varış noktasının Allah olduğunu, O'na dönüleceğini kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'müntehâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyin sonu, nihai noktası anlamında kullanıldığını belirtir. Necm 42'deki kullanımı, insanın tüm çabalarının, hayatının ve varlığının son durağının Allah olduğunu, O'na hesap vermek üzere döneceğini semantik olarak vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","ahiret-mukafat","kiyamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":2,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُنتَهَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân/Masdar Mîmî","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"مُنْتَهَى","form":"İftial","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"son varış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/42*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *53/42*