# Necm Sûresi, 43. Âyet (53:43)

> وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ

*Ve ennehu huve edhake ve ebkâ*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz O, güldürür ve ağlatır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin 43. ayeti, Allah'ın mutlak kudretini ve fiillerini 'güldürme' ve 'ağlatma' fiilleri üzerinden ifade etmektedir. Bu fiiller, insanın duygusal hallerinin yaratıcısının Allah olduğunu vurgulayarak, O'nun iradesinin evrensel ve kapsayıcı olduğunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَضْحَكَ","root":"ض ح ك","rootLatin":"d-h-k","meaning":"Allah'ın insanları güldürme, sevinç ve neşe hali yaratma fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dahike' (ضحك) kelimesinin asıl anlamının dişlerin açığa çıkmasıyla beliren sevinç hali olduğunu belirtir. Ayetteki 'edhake' (أضحك) ise, Allah'ın bu sevinç halini insanlarda yaratan, onlara neşe veren olduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin insan psikolojisi üzerindeki etkisini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'edhake' fiilini mecazi olarak 'sevindiren, neşelendiren' anlamında kullanır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara sevinç ve neşe veren, onları güldüren olduğunu, bu fiilin doğrudan Allah'a isnat edildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki fiillerin Allah'a isnat edildiğinde, O'nun mutlak yaratıcılığını ve kontrolünü ifade ettiğini belirtir. 'Edhake' fiili de bu bağlamda, gülme eyleminin ve ona yol açan durumların nihai kaynağının Allah olduğunu, O'nun iradesi dışında hiçbir şeyin gerçekleşmediğini gösterir."}]},{"word":"أَبْكَىٰ","root":"ب ك ي","rootLatin":"b-k-y","meaning":"Allah'ın insanları ağlatma, hüzün ve keder hali yaratma fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bekâ' (بكى) kelimesinin gözyaşı dökme ve hüzün hali olduğunu açıklar. 'Ebka' (أبكى) fiili ise, Allah'ın bu hüzün ve ağlama halini insanlarda yaratan, onlara keder veren olduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın hem sevinç hem de kederin yaratıcısı olduğunu gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ebka' fiilinin, Allah'ın insanlara musibetler ve imtihanlar göndererek onları ağlatan olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin sadece olumlu duyguları değil, aynı zamanda olumsuz gibi görünen duygusal halleri de kapsadığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da zıt anlamlı fiillerin bir arada kullanılmasının, Allah'ın kudretinin ve iradesinin sınırsızlığını ve her şeyi kuşatıcılığını pekiştirdiğini ifade eder. 'Edhake ve ebka' ikilisi, hayatın tüm duygusal spektrumunun Allah'ın kontrolünde olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kader","tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsim cümlesini te'kid ve nasb eden harf","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasıl zamiri (zamîr-i fasl) olduğu için mebnî, mahallen merfû","gloss":"O"},{"position":3,"surface":"أَضْحَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ح-ك","rootLatin":"ḍ-ḥ-k","lemma":"إِضْحَاك","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"güldürdü"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"أَبْكَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ك-ي","rootLatin":"b-k-y","lemma":"إِبْكَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için takdirî fetha üzere mebnî","gloss":"ağlattı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Necm 53/43*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Necm 53/43*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *53/42-43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *53/42-43*