# Necm Sûresi, 49. Âyet (53:49)

> وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ

*Ve ennehu huve rabbu-şşi'râ*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz O, Şi'ra'nın Rabbidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi 49. ayet, Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve yaratıcılığını vurgulamak için özel bir gök cismi olan Şi'râ yıldızını zikretmektedir. Ayet, bu yıldızın dahi bir Rabbi olduğunu belirterek, müşriklerin yıldızlara atfettiği ilahlık inancını reddeder ve tevhid inancını pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"رَبُّ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bu kelime, ayette Şi'râ yıldızının yaratıcısı, sahibi, yöneticisi ve terbiye edicisi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirinceye kadar gözetmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbu'ş-Şi'râ' ifadesi, Allah'ın Şi'râ yıldızını yaratan, onu belirli bir düzende tutan ve idare eden mutlak güç olduğunu vurgular, böylece yıldızın kendi başına bir ilah olamayacağını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, Şi'râ yıldızının üzerinde tam bir mülkiyet ve tasarruf hakkına sahip olan, onu yöneten ve varlığını sürdüren tek varlığın Allah olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici, koruyucu ve yönetici sıfatlarını kapsayan merkezi bir kavram olduğunu açıklar. Necm 49'daki 'Rabbu'ş-Şi'râ' ifadesi, bu genel 'Rab' kavramını belirli bir gök cismine uygulayarak, Allah'ın evrenin her zerresi üzerindeki mutlak egemenliğini ve ilahlığını pekiştirir, müşriklerin yıldızlara tapınma inancını reddeder."}]},{"word":"ٱلشِّعْرَىٰ","root":"ش ع ر","rootLatin":"ş-'-r","meaning":"Bu kelime, ayette gökyüzündeki en parlak yıldızlardan biri olan 'Şi'râ' (Sirius) yıldızını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'eş-Şi'râ'nın bilinen bir yıldız olduğunu ve cahiliye döneminde bazı Arapların ona taptığını belirtir. Ayet, bu yıldızın dahi bir Rabbi olduğunu vurgulayarak, ona tapınmanın yanlışlığını ortaya koyar ve tevhid inancını destekler."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'eş-Şi'râ'nın 'el-Mirzem' olarak da bilinen, gökyüzündeki parlak bir yıldız olduğunu ifade eder. Ayette bu yıldızın zikredilmesi, Allah'ın kudretinin ve yaratıcılığının somut bir örneğini sunar ve müşriklerin bu yıldıza atfettiği ilahlık inancını çürütür."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'eş-Şi'râ'nın 'Şi'râ el-Yemâniyye' olarak da bilinen, çok parlak bir yıldız olduğunu ve cahiliye Araplarından bazılarının ona taptığını kaydeder. Ayet, bu yıldızın dahi bir yaratıcısı ve yöneticisi olduğunu beyan ederek, Allah'ın eşsizliğini ve her şeyin O'nun kontrolünde olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsim cümlesini te'kid ve nasb eden harf","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ harfinin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî, mahallen merfû","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّ harfinin haberi olduğu için merfû","gloss":"Rabbi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلشِّعْرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ع-ر","rootLatin":"sh-'-r","lemma":"شِعْرَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Şi'râ (yıldızı)","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve"},{"position":2,"translit":"ennehu"},{"position":3,"translit":"huve"},{"position":4,"translit":"rabbu-şşi'râ"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura · *53/49*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura · *53/48-49*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura · *53/49*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/49*