# Necm Sûresi, 50. Âyet (53:50)

> وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ

*Ve ennehu ehleke ‘âden(i)l-ûlâ*

**Meal (Diyanet):** (50-51) Şüphesiz O, önce gelen Ad kavmini ve Semud kavmini helak etti ve hiç kimseyi bırakmadı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/50

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini ve geçmiş kavimler üzerindeki tasarrufunu vurgulamaktadır. Özellikle 'helak etme' fiili ve 'ilk Ad' kavmi, ilahi cezanın ve tarihselliğin önemli göstergeleridir.","keyConcepts":[{"word":"أَهْلَكَ","root":"هـ ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın bir kavmi tamamen ortadan kaldırması, yok etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Helâk (هلاك), bir şeyin faydasız hale gelmesi, bozulması ve yok olmasıdır. Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak bir kavmin tamamen ortadan kaldırılması, yaşamlarının ve varlıklarının sona erdirilmesi anlamında kullanılır. Bu ayette de Ad kavminin ilahi iradeyle yok edilişini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Helâk (هلاك) kelimesi, mecazi olarak bir şeyin sonunun gelmesi, tükenmesi anlamına gelir. Ayetteki 'ehleke' (أهلك) fiili, Ad kavminin tamamen ortadan kaldırılması, onların varlıklarının sona erdirilmesi ve bir daha geri gelmeyecek şekilde yok edilmesi anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'helâk' kavramı, genellikle Allah'ın peygamberlerini yalanlayan ve isyan eden kavimlere uyguladığı nihai cezayı ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir yok oluş değil, aynı zamanda o kavmin tarih sahnesinden silinmesi ve ilahi gazaba uğramasıdır. Ad kavminin helak edilmesi, ilahi adaletin bir tecellisidir."}]},{"word":"عَادًا","root":"ع و د","rootLatin":"a-v-d","meaning":"Kur'an'da adı geçen, Hud peygamberin gönderildiği, isyanları sebebiyle helak edilmiş eski bir Arap kavmidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ad (عاد), Kur'an'da sıkça zikredilen, Yemen bölgesinde yaşamış, güçlü ve büyük yapılar inşa eden bir kavimdir. Peygamberleri Hud'u yalanladıkları için Allah tarafından şiddetli bir rüzgarla helak edilmişlerdir. Ayetteki 'Ad' kelimesi, bu tarihi kavmi işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ad (عاد), Nuh tufanından sonra yaşamış, putperestliğe sapmış ve Allah'ın birliğini inkar etmiş bir kavimdir. Kur'an'da onların azgınlıkları ve helak edilişleri ibret alınması gereken bir kıssa olarak anlatılır. Bu ayette de onların yok edilişine atıfta bulunulur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ad kavmi, Kur'an'da 'ilk Ad' (عاد الأولى) ve 'ikinci Ad' (عاد الآخرة) şeklinde bazen ayrılır. Bu ayette geçen 'el-ûlâ' (الأولى) ifadesi, onların ilk ve en eski Ad kavmi olduğunu vurgular. Bu, onların tarihsel önemini ve ilahi cezanın ilk örneklerinden biri oluşunu pekiştirir."}]},{"word":"الْأُولَىٰ","root":"أ و ل","rootLatin":"e-v-l","meaning":"Ad kavminin ilk ve en eski olanı, sonraki Ad kavimlerinden ayırt etmek için kullanılan bir sıfattır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvel (أول), bir şeyin başlangıcı, önceliği ve ilk oluşudur. 'el-Ula' (الأولى) ise bunun müennesidir ve 'ilk olan' anlamına gelir. Bu ayette 'Ad' kelimesiyle birlikte kullanılarak, bahsedilen Ad kavminin, Kur'an'da bazen zikredilen diğer Ad kavimlerinden (veya onların soyundan gelenlerden) farklı olarak, en eski ve orijinal Ad kavmi olduğu vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"el-Ula (الأولى) kelimesi, Ad kavminin sıfatı olarak gelmiştir ve onların diğer Ad kavimlerinden veya onların nesillerinden ayrılmasını sağlar. Bu, Kur'an'ın tarihsel anlatımında bir netlik sağlamak ve hangi Ad kavminden bahsedildiğini açıkça belirtmek içindir. Bu ayetteki kullanım, ilk ve en eski Ad kavminin helak edildiğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Evveliyet (أولية), bir şeyin zaman veya mertebe bakımından önceliğini ifade eder. 'el-Ula' (الأولى) kelimesi, Ad kavminin 'ilk' oluşunu, yani onların peygamberlerini yalanlayan ve helak edilen ilk büyük kavimlerden biri olduğunu belirtir. Bu, Kur'an'ın kıssalarında bir kronolojik sıralama ve ibret alma bağlamında önemlidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve"},{"position":2,"translit":"ennehu"},{"position":3,"translit":"ehleke"},{"position":4,"translit":"‘âden(i)l-ûlâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":1,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ harfinin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"أَهْلَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"إِهْلَاك","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"helak etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"عَادًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cins","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"عَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Âd kavmini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"ٱلْأُولَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ا-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (عَادًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ilk","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/50*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/50*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/50*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/50*