# Necm Sûresi, 60. Âyet (53:60)

> وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ

*Ve tadhakûne velâ tebkûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (59-61) Şimdi siz gaflet içinde eğlenerek bu söze mi (Kur'an'a mı) şaşıyorsunuz, gülüyorsunuz da ağlamıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin 60. ayeti, insanların ahiret gerçekliği karşısındaki umursamaz tavrını, gülme ve ağlama fiilleri üzerinden eleştirel bir dille ifade etmektedir. Ayet, bu iki zıt fiili kullanarak, imanın ve ahiret bilincinin getirmesi gereken ciddiyet ve huşu halinin yokluğuna dikkat çeker.","keyConcepts":[{"word":"تَضْحَكُونَ","root":"ض ح ك","rootLatin":"d-h-k","meaning":"Alaycı, umursamaz veya gaflet içinde gülmek fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dahike' (ضحك) kelimesini genellikle sevinç, neşe veya alay gibi anlamlarda kullanır. Bu ayetteki 'tadhakûne' ifadesi, ahiret gerçekleri karşısında ciddiyetsiz ve alaycı bir tavır sergilemeyi, gaflet içinde olmayı ifade eder. Cennet ve cehennem gibi büyük hakikatler karşısında bu tür bir gülüş, imanın gerektirdiği huşu ve korkudan uzaklaşmayı gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki mecazi kullanımlara odaklanır. 'Tadhakûne' fiili, burada sadece fiziksel gülmeyi değil, aynı zamanda ahiret azabından emin olma, onu küçümseme veya ondan gafil olma durumunu mecazi olarak ifade eder. Bu, ciddiyetten uzak, alaycı bir tavrın metaforik bir anlatımıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki kavramların semantik alanlarını inceler. 'Dahike' kavramı, Kur'an'da bazen sevinç ve müjde (cennet ehlinin gülüşü) için kullanılırken, bu ayetteki gibi olumsuz bağlamlarda, ahiret azabını yalanlama, alay etme ve gaflet içinde olma anlamlarını taşır. Bu, müminlerin sahip olması gereken ciddiyet ve sorumluluk bilincinin zıddıdır."}]},{"word":"تَبْكُونَ","root":"ب ك ي","rootLatin":"b-k-y","meaning":"Ahiret azabından korku, pişmanlık veya huşu içinde ağlamak fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bekâ' (بكى) kelimesinin genellikle üzüntü, korku veya pişmanlıktan kaynaklanan gözyaşını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'lâ tebkûne' ifadesi, ahiret azabından korkma, günahlarından dolayı pişmanlık duyma ve Allah'ın azameti karşısında huşu içinde olma gibi duyguların eksikliğini vurgular. Bu, imanın gerektirdiği bir haldir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bekâ'yı (بكى) gözyaşı dökmek olarak tanımlar ve bu eylemin genellikle hüzün, korku veya pişmanlık gibi derin duygularla ilişkili olduğunu belirtir. Ayetteki 'lâ tebkûne' ifadesi, ahiret gerçekleri karşısında kalplerin katılaşmasını, Allah'ın azabından korkmama ve günahlar için pişmanlık duymama halini işaret eder. Bu, müminlerin sahip olması gereken huşu ve tevazu halinin zıddıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'bekâ' fiilinin Kur'an'da genellikle Allah korkusu, günahlara pişmanlık ve ahiret azabından sakınma bağlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'lâ tebkûne' ifadesi, insanların ahiret bilincinden yoksunluğunu, Allah'ın vaat ve tehditlerine karşı duyarsızlığını ve bu nedenle korku veya pişmanlık gözyaşı dökmemelerini eleştirel bir şekilde ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","munafiklar","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve tadhakûne"},{"position":2,"translit":"velâ"},{"position":3,"translit":"tebkûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"تَضْحَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ح-ك","rootLatin":"d-h-k","lemma":"ضَحِكَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"gülüyorsunuz","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"تَبْكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ك-ي","rootLatin":"b-k-y","lemma":"بَكَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nefiy harfi 'lâ' fiili etkilemediği ve nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ağlamıyorsunuz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *53/59-60*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/60*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/60*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/60*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/60*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Necm 53/59-60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *53/59-60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *53/59-60*