# Necm Sûresi, 8. Âyet (53:8)

> ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ

*Śumme denâ fetedellâ*

**Meal (Diyanet):** Sonra (ona) yaklaştı derken sarkıp daha da yakın oldu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin 8. ayeti, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) miraç hadisesindeki ilahi yakınlaşma ve alçalma durumunu tasvir etmektedir. Ayet, 'denâ' (yaklaştı) ve 'tedellâ' (sarktı/indi) fiilleri aracılığıyla, manevi bir yakınlık ve erişim halini dilbilimsel olarak ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"دَنَا","root":"د ن و","rootLatin":"d-n-v","meaning":"Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi huzura manevi olarak yaklaşmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'denâ' kelimesinin 'yakın olmak' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Hz. Peygamber'e (s.a.v.) olan yakınlığını veya Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi huzura manevi olarak yaklaşmasını ifade eder. Bu, maddi bir yakınlıktan ziyade, makam ve mertebe itibarıyla bir yakınlaşmadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'denâ' fiilinin mecazi anlamlarına dikkat çeker. Ayetteki 'denâ', bir şeye doğru yönelme ve ona yakınlaşma anlamındadır. Bu, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) miraç esnasında ilahi tecelliye doğru ilerlemesini ve ona erişmesini sembolize eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'denâ' gibi kelimelerin Kur'an'daki kullanımının, genellikle soyut ve manevi bir yakınlığı ifade ettiğini belirtir. Necm Suresi'ndeki bu kullanım, Allah ile kul arasındaki özel bir iletişim ve yakınlaşma halini, yani Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi vahye ve huzura erişimini vurgular."}]},{"word":"تَدَلَّىٰ","root":"د ل و","rootLatin":"d-l-v","meaning":"Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi huzurda daha da alçalmasını, sarkmasını veya inmesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tedellâ' fiilinin 'sarkmak, aşağı inmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu fiil, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi huzurda daha da alçalmasını, tevazu göstermesini veya manevi olarak daha derin bir seviyeye inmesini ifade eder. Bu, bir tür teslimiyet ve yakınlaşma halidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tedellâ' kelimesinin 'bir şeyi aşağıya doğru salmak, sarkıtmak' anlamını taşıdığını açıklar. Necm Suresi'ndeki bu kullanım, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi makamda daha da yakınlaşarak, adeta ilahi rahmet ve lütfun kendisine doğru sarkıtıldığı bir konuma gelmesini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tedellâ' fiilinin Kur'an'daki kullanımının, genellikle bir şeyin aşağıya doğru hareketini veya bir şeye doğru eğilimi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) ilahi huzurda daha da alçalarak, manevi bir yakınlık ve teslimiyet içinde bulunmasını vurgular. Bu, bir tür ilahi davete icabet ve ona yöneliştir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"دَنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دَنَا","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaklaştı"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"تَدَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ل-و","rootLatin":"d-l-w","lemma":"تَدَلَّىٰ","form":"Tefa''ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sarktı/indi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*