# Kamer Sûresi, 14. Âyet (54:14)

> تَجْرِى بِأَعْيُنِنَا جَزَآءً لِّمَن كَانَ كُفِرَ

*Tecrî bi-a'yuninâ cezâen limen kâne kufir(a)*

**Meal (Diyanet):** Gemi, inkar edilen kimseye (Nuh'a) bir mükafat olarak gözetimimiz altında yüzüyordu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi 14. ayet, Nuh tufanındaki geminin seyrini ve bu olayın ilahi bir mükafat ve gözetim altında gerçekleştiğini anlatır. Ayet, ilahi kudretin ve adaletin tecellisini dilbilimsel olarak güçlü kavramlarla ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَجْرِي","root":"ج ر ي","rootLatin":"c-r-y","meaning":"Gemi, ilahi gözetim altında akıp gitmekte, yüzmekteydi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-r-y kökü, bir şeyin akıp gitmesi, hareket etmesi anlamındadır. Ayetteki 'tecri' kelimesi, geminin su üzerinde akıp gitmesini, yüzmesini ifade eder ve bu hareketin ilahi bir iradeyle gerçekleştiğini vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tecri fiili, geminin su üzerinde seyretmesi, akması demektir. Burada geminin hareketinin, Allah'ın emri ve gözetimi altında gerçekleştiği mecaz yoluyla anlatılır. (Mecâzü'l-Kur'ân)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"C-r-y kökü, akışkan bir hareketliliği ifade eder. Ayetteki 'tecri' kelimesi, geminin su üzerinde sürekli ve düzenli bir şekilde ilerlemesini, ilahi bir planın parçası olarak gerçekleşen bir akışı sembolize eder. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi)"}]},{"word":"بِأَعْيُنِنَا","root":"ع ي ن","rootLatin":"ayn","meaning":"Gemi, Allah'ın gözetimi ve koruması altında yüzüyordu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ayn kelimesi, göz anlamına gelir. 'Bi-a'yuninâ' ifadesi, Allah'ın gözetimi, koruması ve murakabesi altında olduğunu mecazi olarak anlatır. Bu, geminin ilahi bir himaye altında olduğunu gösterir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ayn kelimesi, hem organ olan gözü hem de gözetim, dikkat ve korumayı ifade eder. Ayetteki 'bi-a'yuninâ' ifadesi, Allah'ın gemiyi bizzat kendi gözetimi ve koruması altında tuttuğunu, hiçbir an ihmal etmediğini vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ayn kavramı, Kur'an'da sadece fiziksel gözü değil, aynı zamanda ilahi gözetimi, bilgiyi ve kudreti de ifade eder. 'Bi-a'yuninâ' ifadesi, Allah'ın her şeyi kuşatan bilgisi ve mutlak kontrolü altında gerçekleşen bir olayı anlatır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar)"}]},{"word":"جَزَاءً","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Bu olay, Nuh'a yapılan bir mükafat ve karşılık idi.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ceza kelimesi, bir fiilin karşılığı olarak verilen mükafat veya cezayı ifade eder. Ayetteki 'cezaen' kelimesi, Nuh'un sabrına ve tebliğine karşılık Allah tarafından verilen bir lütuf ve mükafat olduğunu belirtir. (Nüzhetü'l-Kulûb)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"C-z-y kökü, bir amelin karşılığını vermek anlamındadır. Burada 'cezaen', Nuh'un inkar edilmesine ve eziyet görmesine rağmen Allah'a olan bağlılığının bir karşılığı olarak kurtuluşun ve geminin verilmesini ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ceza, bir fiilin neticesi olarak ortaya çıkan sonuçtur. Ayetteki 'cezaen', Nuh'un tebliğ görevini yerine getirmesi ve kavminin inkarına sabretmesi karşılığında Allah'ın ona bahşettiği bir ihsan ve mükafattır. (el-Külliyyât)"}]},{"word":"كُفِرَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Nuh, kavmi tarafından inkar edilmiş, nankörlükle karşılanmıştı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökü, bir şeyi örtmek, gizlemek ve dolayısıyla nimeti inkar etmek, nankörlük etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'küfire' fiili, Nuh'un peygamberliğinin ve getirdiği mesajın kavmi tarafından örtbas edildiğini, yani inkar edildiğini ifade eder. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr kavramı, Kur'an'da sadece Allah'ı inkar etmekle kalmaz, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük etmek ve hakikati reddetmek anlamlarını da içerir. 'Küfire' fiili, Nuh'un kavminin, ona ve getirdiği ilahi mesaja karşı gösterdiği bu inkar ve nankörlüğü vurgular. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"K-f-r fiili, burada meçhul sigada kullanılarak, Nuh'un kavmi tarafından inkar edildiğini, yani onun peygamberliğinin ve tebliğinin reddedildiğini belirtir. Bu inkar, ilahi cezanın gelmesinin temel sebebidir. (Umdetü'l-Huffâz)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","tabiat-ayetleri","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَجْرِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yüzüyor","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"أَعْيُنِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gözler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"جَزَاءً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"karşılık olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün leh"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"كُفِرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar edildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Tecrî"},{"position":2,"translit":"bi-a'yuninâ"},{"position":3,"translit":"cezâen"},{"position":4,"translit":"limen"},{"position":5,"translit":"kâne"},{"position":6,"translit":"kufir(a)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/14*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/14*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/14*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/14*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/14*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/14*