# Kamer Sûresi, 20. Âyet (54:20)

> تَنزِعُ ٱلنَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ مُّنقَعِرٍ

*Tenzi'u-nnâse ke-ennehum a'câzu naḣlin munka'ir(in)*

**Meal (Diyanet):** İnsanları köklerinden sökülmüş hurma kütükleri gibi kaldırıp atıyordu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/20

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi 20. ayet, Ad kavminin helakini tasvir ederken, şiddetli rüzgarın insanları nasıl kökünden söktüğünü benzetmelerle anlatır. Ayet, 'tenzic', 'nâs', 'a'câz', 'nahlin' ve 'munkair' gibi kavramlar üzerinden bu yıkıcı gücü ve çaresizliği vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تَنزِعُ","root":"ن ز ع","rootLatin":"n-z-a","meaning":"Ayette, rüzgarın insanları yerlerinden söküp atması, kökünden koparması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Neza' (نزع) kelimesi, bir şeyi yerinden çekip çıkarmak, koparmak anlamına gelir. Ayetteki 'tenzicü' fiili, rüzgarın insanları hurma kütükleri gibi şiddetle yerinden söküp atmasını ifade eder, bu da helakın dehşetini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tenzicü' fiilini 'tahlau' (خلع - söküp çıkarmak) olarak açıklar. Rüzgarın insanları sökmesi, mecazi bir anlatım olup, onların köklerinden koparılıp atılması gibi bir yıkımı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nez' kökünün 'bir şeyi bulunduğu yerden ayırmak, çekip çıkarmak' temel anlamını taşıdığını belirtir. Kamer 20'deki kullanımı, rüzgarın insanları adeta topraktan sökülen bir bitki gibi yerinden etmesini, canlarını almasını sembolize eder."}]},{"word":"ٱلنَّاسَ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Ayette, helak edilen Ad kavminin üyelerini, yani insanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnsan (إنسان) kelimesi, 'üns' (yakınlık, alışkanlık) kökünden gelir ve sosyal bir varlık olmaya işaret eder. Ayetteki 'nâs' kelimesi, Ad kavminin bireylerini genel bir ifadeyle kapsar, onların toplu helakını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'insan' kavramının Kur'an'da hem genel insanlığı hem de belirli bir topluluğu ifade edebileceğini belirtir. Kamer 20'de 'nâs', helak edilen Ad kavminin üyelerini, yani o dönemdeki insanları işaret eder ve onların acizliğini gösterir."}]},{"word":"أَعْجَازُ","root":"ع ج ز","rootLatin":"a-j-z","meaning":"Ayette, hurma ağacının kökünden sökülmüş, gövdesinin alt kısmını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'a'câz' kelimesini 'hurma ağacının kökleri veya gövdesinin alt kısmı' olarak açıklar. Ayetteki benzetme, rüzgarın insanları köklerinden söküp atmasını, sadece gövdelerinin kalmasını, yani tamamen yok olmalarını anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Acüz (عجز), bir şeyin sonu, arka kısmı veya kökü anlamına gelir. 'A'câz-u nahlin' ifadesi, hurma ağacının dalları ve yaprakları kopmuş, sadece kökleriyle birlikte kalan gövde kısmını ifade eder. Bu, insanların rüzgarın etkisiyle nasıl parçalandığını ve geriye sadece cansız kütükler gibi kaldığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'a'câz'ın 'acüz' kelimesinin çoğulu olduğunu ve hurma ağacının kökleriyle birlikte kalan gövde kısmını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki benzetme, insanların rüzgarın şiddetiyle nasıl köklerinden sökülüp atıldığını ve cansız birer kütük gibi yere serildiğini vurgular."}]},{"word":"نَخْلٍ","root":"ن خ ل","rootLatin":"n-h-l","meaning":"Ayette, hurma ağacını ifade eder; benzetmede insanların sökülmüş hurma kütüklerine benzetildiği nesnedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nahl (نخل), hurma ağacı demektir. Ayette 'a'câz-u nahlin' ifadesiyle, hurma ağacının sağlamlığına rağmen rüzgarın şiddetiyle kökünden sökülüp atılan gövdesine benzetme yapılır. Bu, Ad kavminin gücüne rağmen nasıl helak edildiğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'nahl' kelimesinin hurma ağacını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki benzetme, Ad kavminin uzun boylu ve güçlü yapısına rağmen, rüzgarın onları hurma kütükleri gibi kolayca söküp atmasını anlatır."}]},{"word":"مُّنقَعِرٍ","root":"ق ع ر","rootLatin":"k-a-r","meaning":"Ayette, kökünden sökülmüş, devrilmiş, yere serilmiş anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İnki'âr (انقعار), bir şeyin kökünden sökülüp devrilmesi, yere düşmesi anlamına gelir. 'Munkair' kelimesi, hurma kütüklerinin rüzgarın etkisiyle köklerinden koparılarak yere serilmiş halini tasvir eder. Bu, Ad kavminin helakının ne denli şiddetli ve geri dönülmez olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ka'r' kökünün derinlik ve kök anlamlarına geldiğini belirtir. 'Munkair' ise, kökünden sökülmüş, devrilmiş demektir. Ayetteki kullanımı, rüzgarın insanları hurma kütükleri gibi köklerinden söküp yere serdiğini, onların tamamen yok olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'inqa'ara' fiilinin 'kökünden sökülmek, devrilmek' anlamını taşıdığını belirtir. Kamer 20'deki 'munkair' kelimesi, rüzgarın etkisiyle köklerinden koparılmış, cansız bir şekilde yere serilmiş hurma kütüklerini tasvir ederek, Ad kavminin helakının dehşetini ve çaresizliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَنزِعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ع","rootLatin":"n-z-ʿ","lemma":"نَزَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"koparır, söker"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"insanları"},{"position":3,"surface":"كَأَنَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sanki"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَأَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"أَعْجَازُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ج-ز","rootLatin":"ʿ-j-z","lemma":"عَجْز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَأَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kütükleri"},{"position":5,"surface":"نَخْلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-خ-ل","rootLatin":"n-kh-l","lemma":"نَخْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hurma"},{"position":6,"surface":"مُّنقَعِرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ع-ر","rootLatin":"q-ʿ-r","lemma":"اِنْقِعَار","form":"İnfi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (نَخْلٍ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sökülmüş, kökünden koparılmış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kamer Sûresi** · *54/20*
- **Kamer Sûresi** · *54/20*
- **Kamer Sûresi** · *54/20*
- **Kamer Sûresi** · *54/20*
- **Enbiyâ Sûresi** · *54/20*
- **Enbiyâ Sûresi** · *54/20*