# Kamer Sûresi, 24. Âyet (54:24)

> فَقَالُوٓا۟ أَبَشَرًا مِّنَّا وَٰحِدًا نَّتَّبِعُهُۥٓ إِنَّآ إِذًا لَّفِى ضَلَـٰلٍ وَسُعُرٍ

*Fekâlû ebeşeran minnâ vâhiden nettebi'uhu innâ iżen lefî dalâlin ve su'ur(in)*

**Meal (Diyanet):** (23-24) Semud kavmi de uyarıcıları yalanlamış ve şöyle demişlerdi: "İçimizden bir insana mı uyacağız? (Asıl) o takdirde biz apaçık bir sapıklık ve delilik içine düşmüş oluruz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi 24. ayet, Nuh kavminin peygamberlerine karşı gösterdiği inkarcılığı ve kibiri dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, kavmin bir beşere tabi olmayı küçümsemesini ve bu durumu 'sapıklık ve çılgınlık' olarak nitelemesini, onların hakikate karşı direncini ve akıl tutulmasını semantik olarak gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَبَشَرًا","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Ayette, Nuh kavminin küçümseyerek 'bir insan' olarak nitelendirdiği peygamberi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beşer' kelimesinin dış görünüşü itibarıyla insanı ifade ettiğini, 'insan' kelimesinden daha genel olduğunu belirtir. Bu ayette kavmin, peygamberi sadece bir 'beşer' olarak görmesi, onun risaletini ve ilahi seçilmişliğini göz ardı etme çabasını yansıtır. Onlar için peygamber, kendilerinden farklı, üstün bir varlık değil, sıradan bir insandır. (el-Müfredât, s. 120)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'beşer' kelimesinin genellikle peygamberlerin insanüstü olmadığını vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayette, Nuh kavmi bu kelimeyi peygamberi küçümsemek ve onun ilahi mesajını reddetmek için bir argüman olarak kullanır. Onlar için bir 'beşer'in kendilerine önderlik etmesi kabul edilemezdir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 178)"}]},{"word":"نَّتَّبِعُهُۥٓ","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-'-","meaning":"Nuh kavminin, peygamberin yoluna uymayı ve ona tabi olmayı reddetmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'itteba' fiilinin 'ardından gitmek, izlemek' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, kavmin peygamberin getirdiği dine ve onun rehberliğine uymayı reddetmesini, yani onun izinden gitmeyi kabul etmemesini mecazi olarak ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 235)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'itteba' fiilinin hem fiziksel olarak birinin ardından gitmeyi hem de fikren ve inanç olarak birine tabi olmayı ifade ettiğini açıklar. Nuh kavmi, peygamberin davetine uymayı, yani onun getirdiği ilahi mesaja teslim olmayı 'bir beşere tabi olmak' olarak küçümseyerek reddetmektedir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 345)"}]},{"word":"ضَلَـٰلٍ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Nuh kavminin, peygambere uymaları durumunda düşeceklerini düşündükleri 'sapıklık' halini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'dalâl' kelimesinin 'haktan sapmak, doğru yoldan ayrılmak' anlamına geldiğini belirtir. Nuh kavmi, peygambere uymayı kendi inançlarına göre bir sapıklık olarak görmekte, aslında kendileri sapıklık içinde olmalarına rağmen hakikati ters yüz etmektedirler. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 435)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dalâl' kelimesinin hem maddi hem de manevi anlamda yolunu kaybetmeyi ifade ettiğini açıklar. Bu ayetteki 'dalâl', kavmin peygambere tabi olmayı kendi akıllarınca bir 'akıl tutulması' veya 'doğru yoldan sapma' olarak algılamalarını yansıtır. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 45)"}]},{"word":"وَسُعُرٍ","root":"س ع ر","rootLatin":"s-'-r","meaning":"Nuh kavminin, peygambere uymaları durumunda düşeceklerini düşündükleri 'çılgınlık, delilik' halini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'su'ur' kelimesinin 'delilik, cinnet' anlamına geldiğini belirtir. Nuh kavmi, peygamberin davetini o kadar akıl dışı bulmaktadır ki, ona uymayı 'delilik' olarak nitelendirirler. Bu, onların hakikati idrak edememe ve peygamberin mesajını küçümseme derecelerini gösterir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 287)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sa'r' kökünden türeyen 'su'ur' kelimesinin 'ateşin alevlenmesi, şiddetlenmesi' anlamından hareketle, 'akıl ve idrakin aşırı derecede bozulması, cinnet' anlamını kazandığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, kavmin peygamberin davetini akıl ve mantık dışı, hatta bir tür 'zihinsel yanma' olarak görmesini, yani tam bir akıl tutulması olarak değerlendirmesini vurgular. (el-Külliyyât, s. 512)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","peygamberlik","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı"},{"position":2,"surface":"بَشَرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بَشَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir insana"},{"position":3,"surface":"مِّنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bizden"},{"position":3,"surface":"نَّا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"biz"},{"position":4,"surface":"وَٰحِدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bir"},{"position":5,"surface":"نَّتَّبِعُهُۥٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uyarız"},{"position":5,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"إِنَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":7,"surface":"إِذًۭا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap ve Ceza","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذًا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":8,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"ضَلَـٰلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"ḍ-l-l","lemma":"ضَلَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sapıklık"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"سُعُرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ع-ر","rootLatin":"s-ʿ-r","lemma":"سُعُر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"çılgınlık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Kamer 54/23-25*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Kamer 54/23-25*
- **Kamer Sûresi** · *54/24*
- **Kamer Sûresi** · *54/24*
- **Kamer Sûresi** · *54/24*
- **Kamer Sûresi** · *54/24*
