# Kamer Sûresi, 29. Âyet (54:29)

> فَنَادَوْا۟ صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَىٰ فَعَقَرَ

*Fenâdev sâhibehum fete'âtâ fe'akar(a)*

**Meal (Diyanet):** Derken, (kavmin en azgını olan) arkadaşlarını çağırdılar. O da işe koyuldu ve deveyi kesti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi 29. ayet, Semûd kavminin Hz. Salih'in mucizesi olan deveyi öldürme eylemini anlatmaktadır. Ayet, bu eylemin kolektif bir kararlaştırma ve ardından tek bir kişinin icraatı şeklinde gerçekleştiğini, 'çağırma', 'üstlenme' ve 'kesme' fiilleri üzerinden dilbilimsel olarak ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَنَادَوْا۟","root":"ن د و","rootLatin":"n-d-w","meaning":"Birini yüksek sesle çağırmak, seslenmek, bir araya gelmek için davet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nidâ (نِدَاء), uzaktan çağırmak anlamına gelir. Bu ayette, Semûd kavminin deveyi kesmek için kendi aralarından birini, yani 'sâhib'lerini çağırmalarını ifade eder. Bu, eylemin planlı ve kolektif bir kararın sonucu olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'nâdev' (çağırdılar) ifadesi, 'toplandılar' ve 'bir araya gelip anlaştılar' anlamlarına gelir. Deveyi öldürme kararının bir istişare veya ortak bir mutabakat sonucu alındığını mecazi olarak belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nidâ' kavramı, genellikle bir çağrıya karşılık verme veya bir uyarıya dikkat çekme bağlamında kullanılır. Burada ise, bir topluluğun kendi içinden birini belirli bir görevi ifa etmesi için çağırması, yani bir tür görevlendirme anlamı taşır."}]},{"word":"صَاحِبَهُمْ","root":"ص ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Bir topluluğun içinden, onlara ait olan veya onlarla ilişkili olan kişi, arkadaş, yoldaş.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Sâhib', bir topluluğun içinden, onlara mensup olan veya onlarla birlikte hareket eden kişiyi ifade eder. Bu ayette, Semûd kavminin kendi içlerinden, deveyi kesme görevini üstlenecek olan kişiyi belirtir. Bu, eylemin dışarıdan bir güç tarafından değil, bizzat kendi içlerinden biri tarafından gerçekleştirildiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Suhbe (صُحْبَة), bir şeye eşlik etmek veya bir şeyle birlikte bulunmaktır. 'Sâhib', bu birlikteliği ifade eden kişidir. Ayetteki 'sâhibehum' (arkadaşları), deveyi kesen kişinin Semûd kavminin bir ferdi olduğunu, onlardan biri olduğunu ve onların rızasıyla hareket ettiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sâhib kelimesi, Kur'an'da farklı bağlamlarda 'arkadaş', 'yoldaş', 'malik' veya 'bir şeyin sahibi' anlamlarında kullanılır. Burada ise, topluluğun içinden, onların temsilcisi gibi hareket eden kişiyi ifade eder, bu da sorumluluğun topluluğa ait olduğunu ima eder."}]},{"word":"فَتَعَاطَىٰ","root":"ع ط و","rootLatin":"'-t-w","meaning":"Bir şeyi üstlenmek, ele almak, bir işe girişmek, bir şeyi yapmak için çaba sarf etmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Te'âtî (تَعَاطِي), bir şeyi almak, ele geçirmek veya bir işi üstlenmek anlamına gelir. Bu ayette, deveyi kesmek için çağrılan kişinin bu görevi üzerine aldığını, bu işe giriştiğini ve eylemi gerçekleştirmek için harekete geçtiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Te'âtî, bir şeyi zorla veya isteyerek almak, bir işi üstlenmek ve onu yapmaya koyulmak demektir. Ayetteki 'fete'âtâ' ifadesi, deveyi kesen kişinin bu eylemi bilinçli bir şekilde üstlendiğini ve icraata geçtiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Te'âtî fiili, bir şeyi ele alıp ona yönelmek, bir işi yapmak için azmetmek anlamındadır. Burada, deveyi kesme eylemini gerçekleştirmek üzere 'sâhib'in inisiyatif almasını ve bu işe koyulmasını ifade eder."}]},{"word":"فَعَقَرَ","root":"ع ق ر","rootLatin":"'-q-r","meaning":"Deveyi veya benzeri bir hayvanı kesmek, boğazlamak veya ayaklarını keserek yere sermek suretiyle öldürmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Akr' (عَقْر), deveyi kesmek, özellikle de ayaklarını keserek yere sermek suretiyle öldürmektir. Bu ayette, Semûd kavminin 'sâhib'inin deveyi bu şekilde öldürdüğünü, yani mucizevi hayvanı yok ettiğini açıkça belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akr, bir hayvanın ayaklarını keserek onu yere sermek ve böylece hareket edemez hale getirmek, ardından da öldürmektir. Bu, deveyi öldürme eyleminin vahşetini ve kesinliğini ifade eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Akr, bir hayvanı, özellikle deveyi, boğazlamak veya ayaklarını kesmek suretiyle öldürmektir. Bu fiil, genellikle bir canlının hayatına son verme eylemini, bu ayette ise ilahi bir mucizeye karşı gelme ve onu yok etme fiilini anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"نَادَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَى","form":"Mufâale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çağırdılar"},{"position":2,"surface":"صَاحِبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"Fâil","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"arkadaşını"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":3,"surface":"تَعَاطَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ط-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"تَعَاطَى","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"o da aldı/girişti"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":4,"surface":"عَقَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ق-ر","rootLatin":"'-q-r","lemma":"عَقَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kesti"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kamer Sûresi** · *54/29*
- **Kamer Sûresi** · *54/29*
- **Kamer Sûresi** · *54/29*
- **Kamer Sûresi** · *54/29*
- **Kamer Sûresi** · *29. ayette*
- **Kamer Sûresi** · *29. ayette*