# Kamer Sûresi, 40. Âyet (54:40)

> وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

*Ve lekad yessernâ-lkur-âne liżżikri fehel min muddekir(in)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, biz Kur'an'ı düşünüp öğüt almak için kolaylaştırdık. Var mı düşünüp öğüt alan?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi 40. ayet, Kur'an'ın anlaşılmasının ve ondan öğüt alınmasının kolaylaştırıldığını vurgulamaktadır. Ayet, 'yesser' fiili ile kolaylaştırma eylemini, 'Kur'an' ile vahyin kendisini ve 'müdddekir' ismiyle de öğüt alan kişiyi merkeze alarak, ilahi mesajın erişilebilirliğini ve insanlığa olan çağrısını dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"يَسَّرْنَا","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","meaning":"Allah'ın Kur'an'ı anlaşılması ve öğüt alınması için kolaylaştırması eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'yüsr' (يسر) kelimesinin zorluğun zıttı olarak kolaylık anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yessernâ' (يسّرنا) fiili, Allah'ın Kur'an'ı insanların anlaması, ezberlemesi ve ondan öğüt alması için kolay ve erişilebilir kıldığını ifade eder. Bu, Kur'an'ın dilinin ve mesajının karmaşık değil, aksine insan fıtratına uygun ve kavranabilir olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yessernâ' ifadesini 'sehharnâ' (تسخير) yani 'boyun eğdirdik, hizmete sunduk' anlamında yorumlar. Bu bağlamda, Kur'an'ın öğüt alınması için kolaylaştırılması, onun insan zihnine ve kalbine nüfuz etmesinin önündeki engellerin kaldırılması, adeta Kur'an'ın insan için 'hizmetkâr' kılınması demektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'y-s-r' kökünün Kur'an'da genellikle kolaylık, rahatlık ve zorluğun giderilmesi anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Yessernâ' fiili, Kur'an'ın lafzının ezberlenmesinin, manasının anlaşılmasının ve hükümlerinin uygulanmasının Allah tarafından kolaylaştırıldığını, böylece öğüt almanın önünün açıldığını vurgular."}]},{"word":"ٱلْقُرْءَانَ","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"k-r-ʾ","meaning":"Allah tarafından vahyedilen, okunması ve takip edilmesi gereken kutsal kitap.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kur'an' kelimesinin 'karae' (قرأ) fiilinden türediğini ve 'okumak, toplamak' anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an, Allah'ın kelamını toplayan ve okunması emredilen kitaptır. Ayetteki kullanımı, bu ilahi kitabın kendisinin öğüt için kolaylaştırıldığını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'Kur'an'ın hem 'okunan' hem de 'toplanan' anlamlarını taşıdığını ifade eder. O, sureleri, ayetleri ve hükümleri bir araya getiren, okunmasıyla ibadet edilen ve insanlara doğru yolu gösteren ilahi kitaptır. Ayette, bu kutsal metnin öğüt alınması için özel olarak kolaylaştırıldığı vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kur'an' kavramının sadece bir metin olmadığını, aynı zamanda Allah'ın konuşmasının ve vahyinin somutlaşmış hali olduğunu belirtir. Ayetteki 'Kur'an'ın kolaylaştırılması', onun sadece lafız olarak değil, aynı zamanda anlam ve mesaj olarak da insan idrakine yaklaştırılması anlamına gelir, böylece insanlar ondan öğüt alabilirler."}]},{"word":"لِلذِّكْرِ","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","meaning":"Öğüt almak, hatırlamak, ibret almak ve ders çıkarmak amacıyla.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zikr' (ذكر) kelimesinin hatırlama, anma ve öğüt alma anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'li' harf-i cerri ile birlikte 'lizzikr' (لِلذِّكْرِ) ifadesi, Kur'an'ın kolaylaştırılmasının temel amacının, insanların ondan öğüt alması, geçmiş ümmetlerin kıssalarından ders çıkarması ve Allah'ın emirlerini hatırlaması olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'zikr'in hem kalple hatırlama hem de dille anma anlamlarını içerdiğini ifade eder. Kur'an'ın 'zikr' için kolaylaştırılması, onun hem zihinlerde canlı tutulması hem de dil ile okunup tefekkür edilmesi yoluyla insanlara öğüt ve rehberlik sağlaması içindir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zikr'in gafletin zıttı olduğunu ve hem kalpteki hatırlamayı hem de dildeki anmayı kapsadığını belirtir. Ayetteki 'lizzikr' ifadesi, Kur'an'ın insanları gafletten uyandırmak, onlara hakikatleri hatırlatmak ve böylece doğru yola iletmek amacıyla kolaylaştırıldığını vurgular."}]},{"word":"مُّدَّكِرٍ","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","meaning":"Kur'an'dan öğüt alan, ibret çıkaran ve ders alan kişi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'müdddekir' (مُدَّكِرٍ) kelimesinin aslında 'müztekir' (مُذْتَكِر) olduğunu ve 'tezekkür eden, öğüt alan' anlamına geldiğini belirtir. 'Dal' harfinin 'zel' harfine idgamı ile bu şekli aldığını açıklar. Ayetteki soru edatıyla birlikte, Kur'an'ın kolaylaştırılmasına rağmen ondan öğüt alan birinin olup olmadığını sorgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'müdddekir' kelimesinin 'tezekkür' (تذكّر) kökünden geldiğini ve bir şeyi hatırlayarak ondan ders çıkarma, ibret alma anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'müdddekir' kavramı, Kur'an'ın sunduğu öğütleri ciddiye alıp hayatına tatbik eden, ondan etkilenen ve değişen kişiyi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'müdddekir' kelimesinin 'ifti'al' babından türediğini ve 'zikr' kökünden geldiğini açıklar. Bu kelime, aktif olarak öğüt arayan, Kur'an'ın mesajını düşünen ve ondan faydalanmaya çalışan kişiyi tanımlar. Ayet, bu tür bir 'müdddekir'in varlığını sorgulayarak insanları tefekküre ve öğüt almaya teşvik eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","tebligh","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve"},{"position":2,"translit":"lekad"},{"position":3,"translit":"yessernâ-lkur-âne"},{"position":4,"translit":"liżżikri"},{"position":5,"translit":"fehel"},{"position":6,"translit":"min"},{"position":7,"translit":"muddekir(in)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"andolsun ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"يَسَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"تَيْسِير","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kolaylaştırdık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"ٱلْقُرْءَانَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ا","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kur'an'ı","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"لذِّكْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"Mücerred","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"öğüt","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"مُّدَّكِرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"مُدَّكِر","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (lafzen), mübteda olduğu için merfû (mahallen)","gloss":"öğüt alan","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/40*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/40*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/40*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/40*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/40*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/40*