# Kamer Sûresi, 5. Âyet (54:5)

> حِكْمَةٌۢ بَـٰلِغَةٌ ۖ فَمَا تُغْنِ ٱلنُّذُرُ

*Hikmetun bâliġa(tun)(s) femâ tuġnî-nnużur(u)*

**Meal (Diyanet):** Bu haberler, zirveye ulaşmış birer hikmettir! Fakat uyarılar fayda vermiyor!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi'nin 5. ayeti, ilahi haberlerin taşıdığı derin hikmeti ve bu uyarılara rağmen insanların gafletini vurgular. Ayet, 'hikmet'in niteliğini ve 'uyarılar'ın etkisizliğini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حِكْمَةٌ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Bu bağlamda, ilahi bilgelik, doğruyu yanlıştan ayırt etme yeteneği ve sağlam hüküm anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hikmet'i, 'eşyayı olduğu gibi bilmek ve ona göre amel etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'hikmetün bâliğah' ifadesi, bu bilginin en üst düzeyde, eksiksiz ve tam isabetli olduğunu, dolayısıyla ilahi haberlerin içerdiği her şeyin mutlak doğru ve faydalı olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hikmet'i, 'hakikate uygun söz ve fiil' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Kur'an'da bildirilen her şeyin, insanlığın dünya ve ahiret saadeti için en uygun ve en doğru yolu gösteren, tam isabetli bir ilahi rehberlik olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hikmet' kavramının Kur'an'da 'ilahi bilgelik' ve 'peygamberlere verilen özel bir anlayış' olarak kullanıldığını belirtir. Kamer 5'teki 'hikmetün bâliğah' ifadesi, bu ilahi bilgeliğin insanlara ulaşan haberlerde tam ve eksiksiz bir şekilde tezahür ettiğini, dolayısıyla bu haberlerin derin bir anlam ve amaç taşıdığını vurgular."}]},{"word":"بَـٰلِغَةٌ","root":"ب ل غ","rootLatin":"b-l-ğ","meaning":"Bu bağlamda, tam, eksiksiz, hedefine ulaşmış ve etkili anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bâliğah' kelimesini 'nihayetine ermiş, son noktasına ulaşmış' olarak açıklar. Ayetteki 'hikmetün bâliğah' ifadesiyle, bu hikmetin kemale ermiş, eksiksiz ve insanlara ulaşması gereken en üst seviyede ulaştığını, dolayısıyla hiçbir eksiklik veya kusur barındırmadığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'bâliğah' kelimesini 'tamamlanmış, hedefine ulaşmış' olarak yorumlar. Ayetteki kullanımı, ilahi hikmetin insanlara tam olarak ulaştırıldığını ve amacına uygun bir şekilde ifade edildiğini, dolayısıyla insanların bu hikmetten istifade etmeleri için tüm şartların mevcut olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'bâliğah' kelimesinin 'ulaşan, erişen' anlamının ötesinde, 'tamamlanmış, kemale ermiş' anlamını da taşıdığını belirtir. 'Hikmetün bâliğah' ifadesi, bu hikmetin sadece insanlara ulaşmakla kalmayıp, aynı zamanda en üst düzeyde bir mükemmelliğe sahip olduğunu ve insanlara tam bir rehberlik sunduğunu vurgular."}]},{"word":"تُغْنِ","root":"غ ن ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Bu bağlamda, fayda vermek, yarar sağlamak, yeterli olmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ğ-n-y' kökünden türeyen 'tüğnî' fiilini 'fayda sağlamak, yeterli olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'femâ tuğni' ifadesi, uyarıların (nüzür) insanlara herhangi bir fayda sağlamadığını, onların gafletini gidermediğini ve onları doğru yola sevk etmediğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğ-n-y' kökünün temel anlamının 'ihtiyaçsız olmak, yeterli olmak' olduğunu belirtir. 'Tuğnî' fiili ise 'bir şeyi yeterli kılmak, faydalı olmak' anlamında kullanılır. Ayetteki olumsuz kullanımıyla, uyarıların, muhatapları için yeterli bir etki yaratmadığını ve onlara beklenen faydayı sağlamadığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğ-n-y' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını inceleyerek, 'ihtiyaç gidermek, fayda vermek' anlamının öne çıktığını belirtir. Kamer 5'teki 'femâ tuğni' ifadesi, ilahi uyarıların, muhatapların kalplerindeki katılık ve inkâr nedeniyle onlara hiçbir yarar sağlamadığını, onları doğru yola iletme işlevini yerine getiremediğini gösterir."}]},{"word":"ٱلنُّذُرُ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Bu bağlamda, uyarılar, korkutmalar, peygamberler aracılığıyla gönderilen ikazlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inzâr'ı, 'korkutmak ve sakındırmak' olarak tanımlar. 'Nüzür' ise bu uyarıların çoğuludur. Ayetteki 'en-nüzür' ifadesi, peygamberler aracılığıyla gönderilen tüm ilahi uyarıları, kıyamet, azap ve ahiret hakkında yapılan ikazları kapsar. Ayet, bu uyarıların çokluğuna rağmen insanların gafletini sürdürdüğünü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'inzâr'ın 'bir şeyin kötü sonucunu önceden haber vererek korkutmak' olduğunu belirtir. 'En-nüzür' kelimesi, bu türden uyarıların genelini ifade eder. Kamer 5'te, bu uyarıların, insanların inkâr ve isyanları nedeniyle beklenen etkiyi yaratmadığı, onları doğru yola sevk etmediği anlatılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'inzâr' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın elçileri aracılığıyla insanlara gönderdiği, onları kötü akıbetten sakındıran uyarılar' olduğunu belirtir. 'En-nüzür' kelimesi, bu uyarıların birikimini ve sürekliliğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu kadar çok uyarıya rağmen insanların hala gaflet içinde olmasının şaşırtıcı ve üzücü bir durum olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilim-hikmet","tebligh","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"حِكْمَةٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حِكْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hikmet"},{"position":2,"surface":"بَـٰلِغَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-g","lemma":"بَالِغَة","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"üstün, ulaşan"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ama, ve"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"تُغْنِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"ğ-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"fayda verir"},{"position":5,"surface":"ٱلنُّذُرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نُذُر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"uyarılar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kamer Sûresi** · *5. ÂYETLER*
- **Kamer Sûresi** · *54/5*
- **Kamer Sûresi** · *54/5*
- **Kamer Sûresi** · *5. ÂYETLER*
- **Kamer Sûresi** · *54/5*
- **Kamer Sûresi** · *54/5*