# Kamer Sûresi, 52. Âyet (54:52)

> وَكُلُّ شَىْءٍ فَعَلُوهُ فِى ٱلزُّبُرِ

*Ve kullu şey-in fe'alûhu fî-zzubur(i)*

**Meal (Diyanet):** İşledikleri her şey ise kitaplarda kayıtlıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi 52. ayet, insanların eylemlerinin ilahi kayıtlarda (kitaplarda) bulunduğunu vurgulayarak, ilahi bilginin kuşatıcılığını ve hesap verilebilirliği ifade eder. Ayet, 'şey', 'fiil' ve 'zubur' kavramları üzerinden bu ilahi kayıt sisteminin kapsamını ve mahiyetini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"شَىْءٍ","root":"ش ي ء","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Bu ayette, var olan, meydana gelen veya yapılabilecek her türlü nesne, olay veya eylemi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şey' kelimesinin, varlığı sabit olan her şey için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'küllü şey' ifadesi, insanların yaptığı her türlü fiili, büyük-küçük, gizli-açık ayırt etmeksizin kapsayıcı bir anlam taşır ve ilahi bilginin her şeyi kuşattığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şey' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'varlık' veya 'mevcut olan' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise, insanların işlediği tüm fiillerin, yani varlık alanına çıkardıkları her eylemin kastedildiğini belirtir."}]},{"word":"فَعَلُوهُ","root":"ف ع ل","rootLatin":"f-a-l","meaning":"İnsanların iradeleriyle gerçekleştirdikleri, yaptıkları her türlü eylemi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fiil' kelimesinin, bir işi yapma, icra etme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fe'alûhu' ifadesi, insanların kendi iradeleriyle ortaya koydukları her türlü ameli, sözü ve davranışı kapsar ve bunların ilahi katında kaydedildiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'fiil'in, 'kavl' (söz) ve 'amel' (iş) gibi geniş bir yelpazeyi kapsayan bir kavram olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, insanların sadece fiziksel eylemlerini değil, aynı zamanda niyetlerini ve sözlerini de içeren geniş bir 'yapma' anlamını taşır, zira bunlar da ilahi kayıtlara geçmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'fiil' kavramının, insanın sorumluluk alanına giren ve sonuçları olan her türlü eylemi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'fe'alûhu' ifadesi, insanların dünya hayatında gerçekleştirdiği ve ahirette karşılığını göreceği tüm eylemleri kapsayan ahlaki ve dini bir sorumluluk boyutunu vurgular."}]},{"word":"ٱلزُّبُرِ","root":"ز ب ر","rootLatin":"z-b-r","meaning":"İlahi katında tutulan, insanların amellerinin kaydedildiği kitaplar veya levhalar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zubur' kelimesinin 'kitaplar' anlamına geldiğini ve 'zebere' fiilinden türediğini belirtir ki bu fiil 'yazmak' demektir. Ayetteki 'fi'z-zubur' ifadesi, insanların yaptıklarının ilahi bir kayıt sisteminde, yani yazılı belgelerde muhafaza edildiğini mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zubur' kelimesinin tekilinin 'zebûr' olduğunu ve 'yazılmış şey' anlamına geldiğini açıklar. Kur'an'da bu kelime, genellikle ilahi kitapları veya amellerin kaydedildiği defterleri ifade eder. Bu ayette ise, insanların tüm fiillerinin eksiksiz bir şekilde kaydedildiği ilahi sicilleri kasteder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zubur' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'yazılı belgeler', 'kitaplar' veya 'önceki vahiyler' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki bağlamda ise, insanların amellerinin kaydedildiği, ilahi bilginin ve adaletin tecelligahı olan kayıt defterlerini ifade eder, bu da hesap gününde delil olarak sunulacak olan belgelerdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","hesap-mizan","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"her"},{"position":2,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَىْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":3,"surface":"فَعَلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-ʿ-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptılar"},{"position":3,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلزُّبُرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ب-ر","rootLatin":"z-b-r","lemma":"زُبُر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kitaplar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kamer Suresi 52. Ayette*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kamer Suresi 52. Ayette*
- **Kamer Sûresi** · *54/52*
- **Kamer Sûresi** · *54/52*
- **Kamer Sûresi** · *54/52*
- **Kamer Sûresi** · *54/52*
- **Kamer Sûresi** · *54/52*
- **Kamer Sûresi** · *54/52*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Kamer, 54:52-53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/52*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *54/52*