# Kamer Sûresi, 9. Âyet (54:9)

> ۞ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا۟ عَبْدَنَا وَقَالُوا۟ مَجْنُونٌ وَٱزْدُجِرَ

*Keżżebet kablehum kavmu nûhin fekeżżebû ‘abdenâ ve kâlû mecnûnun vezducir(a)*

**Meal (Diyanet):** Onlardan önce Nuh'un kavmi de yalanlamıştı. Onlar kulumuzu yalanlayıp "Bu bir delidir" dediler ve kulumuz (tebliğ görevinden) alıkonuldu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/54/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kamer Suresi'nin 9. ayeti, Nuh kavminin peygamberlerini yalanlamasını ve ona yönelik ithamlarını ele alarak, geçmiş ümmetlerin inkarcılıklarını ve peygamberlere karşı takındıkları olumsuz tavırları dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'yalanlama', 'kul' ve 'deli' gibi temel kavramlar üzerinden inkarcılığın psikolojik ve sosyolojik boyutlarına işaret ederken, 'azdırma' fiiliyle de peygamberlere uygulanan baskıyı vurgular.","keyConcepts":[{"word":"كَذَّبَتْ","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Nuh kavminin peygamberlerini yalanlaması ve inkâr etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezzebe' fiilini, bir şeyin hakikatini inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmek olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Nuh kavminin, Nuh'un peygamberliğini ve getirdiği mesajı tamamen reddetmesini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen inkâr etme durumudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kezzebe' fiilinin mecazi olarak 'yalanlamak' anlamının yanı sıra, 'tekzib'in bazen 'yalan söylemek'ten ziyade 'yalanlamak' yani 'doğruyu reddetmek' anlamına geldiğini belirtir. Burada Nuh kavminin, Nuh'un getirdiği hakikati reddetmesi ve onu yalancı çıkarmaya çalışması kastedilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tekzib' kavramını Kur'an'daki peygamber-ümmet ilişkisi bağlamında inceler. Ona göre 'tekzib', peygamberin getirdiği ilahi mesajı ve onun peygamberlik vasfını reddetme eylemidir. Bu ayette Nuh kavminin, Nuh'un ilahi elçiliğini ve tebliğini toptan reddetmesi olarak tezahür eder."}]},{"word":"قَوْمُ","root":"ق-و-م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Nuh'un peygamber olarak gönderildiği topluluk, millet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavm' kelimesini, bir araya gelmiş, belirli bir amaç veya soy etrafında toplanmış insan topluluğu olarak tanımlar. Ayetteki 'kavmu Nuh' ifadesi, Nuh peygamberin tebliğde bulunduğu, onunla aynı dönemde yaşayan ve ona karşı çıkan insan grubunu ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kavm'in genellikle erkekler için kullanıldığını, ancak burada Nuh'un muhatap olduğu tüm topluluğu kapsadığını belirtir. Bu, Nuh'un mesajını reddeden ve ona karşı çıkan tüm bireyleri içeren geniş bir toplumsal yapıyı işaret eder."}]},{"word":"عَبْدَنَا","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'ın kulu olan Nuh peygamber.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesini, boyun eğen, itaat eden, kulluk eden kişi olarak açıklar. Allah'a nispet edildiğinde ise, Allah'ın yaratıcılığına ve rububiyetine tam teslimiyet gösteren, O'nun emirlerine uyan peygamberler için özel bir övgü ve şeref ifadesidir. Ayette Nuh'un Allah'a olan tam teslimiyetini ve O'nun elçisi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'abd' kelimesinin hem kölelik anlamında hem de Allah'a kulluk anlamında kullanıldığını belirtir. Peygamberler için kullanıldığında ise, bu, onların Allah'a olan en yüce bağlılıklarını ve O'nun seçkin kulları olduklarını gösterir. Nuh'un 'kulumuz' olarak anılması, onun Allah katındaki özel konumunu ve peygamberlik vasfını pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da Allah ile insan arasındaki ilişkiyi tanımlayan merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Peygamberler için 'abd' ifadesi, onların Allah'a karşı mutlak itaatini ve O'nun iradesine tam teslimiyetini simgeler. Nuh'un 'abd' olarak nitelendirilmesi, onun peygamberlik misyonunun temelinde yatan bu teslimiyeti vurgular."}]},{"word":"مَجْنُونٌ","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Nuh'a atfedilen delilik, akıl dışılık ithamı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cünûn' kelimesini, aklın örtülmesi, gizlenmesi veya bozulması olarak açıklar. 'Mecnûn' ise aklı örtülmüş, deli demektir. Nuh kavminin bu ithamı, Nuh'un getirdiği mesajı akıl dışı bulduklarını, onu anlamadıklarını ve bu yüzden onu deli olarak yaftaladıklarını gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mecnûn' kelimesinin Kur'an'da peygamberlere karşı kullanılan yaygın bir itham olduğunu belirtir. Bu itham, peygamberlerin olağanüstü iddialarına ve alışılmadık mesajlarına karşı çıkanların, onları akıl hastası olarak damgalama çabasıdır. Nuh kavmi de bu yolla Nuh'un tebliğini değersizleştirmeye çalışmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cünûn' kavramının Kur'an'da peygamberlere yönelik bir inkâr ve aşağılama aracı olarak kullanıldığını vurgular. Peygamberlerin getirdiği hakikatler, dönemin egemen düşünce yapısına aykırı geldiğinde, inkarcılar onları 'deli' olarak nitelendirerek mesajlarını itibarsızlaştırmaya çalışmışlardır. Bu ayette de Nuh'a yapılan bu itham, inkarcılığın bir tezahürüdür."}]},{"word":"وَٱزْدُجِرَ","root":"ز-ج-ر","rootLatin":"z-c-r","meaning":"Nuh'un tebliğinin engellenmesi, ona baskı uygulanması veya tehdit edilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zecr' kelimesini, bir şeyi şiddetle engellemek, kovmak, azarlamak veya tehdit etmek olarak açıklar. 'İzdücire' ise edilgen çatıda, Nuh'un kavmi tarafından engellendiğini, tebliğinden alıkonulmaya çalışıldığını veya tehdit edildiğini ifade eder. Bu, Nuh'a karşı fiziksel veya psikolojik bir baskının varlığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zecr'in 'men'' (engellemek) ve 'red'' (geri çevirmek) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'izdücire' ifadesi, Nuh'un kavmi tarafından tebliğ yapmaktan alıkonulduğunu, ona karşı caydırıcı eylemlerde bulunulduğunu ve mesajının yayılmasının engellenmeye çalışıldığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zecr' kökünün Kur'an'da genellikle bir şeyi zorla durdurma, engelleme veya caydırma anlamında kullanıldığını belirtir. Nuh'un 'izdücire' olması, onun tebliğ faaliyetlerinin kavmi tarafından şiddetle engellendiğini, belki de fiziksel tehditlere maruz kaldığını ve bu yolla susturulmaya çalışıldığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","musrikler","peygamberlik","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَذَّبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladı"},{"position":2,"surface":"قَبْلَ","pos":"zarf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْلَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"قَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kavmi"},{"position":4,"surface":"نُوحٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-w-h","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Nuh"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":6,"surface":"عَبْدَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kul"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":8,"surface":"مَجْنُونٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"مَجْنُون","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâle fiilinin mef'ûlün bihi olan cümlenin haberi olduğu için merfû","gloss":"deli"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱزْدُجِرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ج-ر","rootLatin":"z-j-r","lemma":"اِزْدَجَرَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"menedildi/kovuldu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *54/9*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *54/9*
- **Kamer Sûresi** · *54/9*
- **Kamer Sûresi** · *54/9*
- **Kamer Sûresi** · *54/9*
- **Kamer Sûresi** · *54/9*
