# Rahmân Sûresi, 18. Âyet (55:18) > فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ *Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)* **Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz? **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/18 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Rahmân Suresi'nin temel tekrar cümlesi olup, Allah'ın yaratma ve ihsanındaki kudretini ve lütfunu vurgulayarak insan ve cinlere yönelik bir sorgulama içermektedir. Anahtar kavramlar, ilahi lütuf ve bu lütfu inkâr etme fiili üzerine odaklanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği nimetler, lütuflar ve kudretinin işaretleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlâ' kelimesi, 'âlâ' (نعمة) kelimesinin çoğulu olup, Allah'ın kullarına verdiği nimetler ve ihsanlar anlamına gelir. Bu ayette, Allah'ın yaratılıştaki ve varlıktaki kudretinin ve lütfunun somut tezahürlerini ifade eder. (el-Müfredât, s. 86)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Âlâ', 'nimet' ve 'kudret' anlamlarına gelir. Burada, Allah'ın yarattığı her şeydeki güzellik ve fayda, O'nun kudretinin ve lütfunun birer nişanesi olarak sunulur. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insan ve cinlere bahşettiği sayısız lütfu hatırlatır. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 340)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Âlâ', hem nimet hem de kudretin eserleri manasına gelir. Rahmân Suresi'nde bu kelimenin tekrarı, Allah'ın nimetlerinin ve kudretinin büyüklüğünü vurgulamak içindir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın yaratılıştaki mucizeleri ve insanlara sunduğu imkanlar kastedilir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, I, 187)"}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi terbiye eden, besleyen, koruyan ve yöneten Rabbiniz.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rab kavramı, Kur'an'da sadece 'sahip' veya 'efendi' olmanın ötesinde, 'terbiye eden, besleyen, geliştiren ve koruyan' anlamlarını taşır. Bu ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini, onları yaratıp yaşatan ve onlara nimetler bahşeden yüce varlık oluşunu vurgular. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 120-125)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab, ıslah eden, terbiye eden, sahip olan ve yöneten demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun yaratma, rızık verme, terbiye etme ve her şeyi idare etme sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetleri veren ve bu nimetleri idare eden yüce kudreti işaret eder. (el-Müfredât, s. 336)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab, bir şeyi kemale erdiren, onu adım adım yetiştiren ve ona sahip olandır. Allah'ın Rab oluşu, O'nun tüm varlıkları yaratıp, onlara rızık verip, onları terbiye edip, işlerini yönetmesi demektir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağı ve bu nimetlerin kime ait olduğunun altını çizer. (el-Külliyyât, s. 473)"}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, gerçeği reddetmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tekzîb, bir şeyi yalan saymak, onun doğruluğunu inkâr etmektir. Bu ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın apaçık nimetlerini ve kudretinin delillerini görmezden gelmeyi, onları inkâr etmeyi ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 430)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"K-z-b kökünden türeyen 'tekzîb', sadece sözlü yalanı değil, aynı zamanda bir gerçeği reddetmeyi, ona karşı çıkmayı ve onu inkâr etmeyi de içerir. Rahmân Suresi'ndeki kullanımı, Allah'ın nimetlerinin varlığını ve kaynağını inkâr etme eylemini vurgular. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 215)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tekzîb, bir şeyin hilafına hükmetmek, onu doğru kabul etmemektir. Ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın nimetlerinin apaçık delillerine rağmen, insan ve cinlerin bu nimetleri Allah'tan bilmemesi veya onlara şükretmemesi durumunu sorgular. (Umdetü'l-Huffâz, IV, 179)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. ayet* - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. ayet* - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/18* - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/18* - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. ayette* - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. ayette*