# Rahmân Sûresi, 21. Âyet (55:21)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın nimetlerini hatırlatarak insan ve cinlere yönelik bir sorgulama içermektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, ilahi lütfun ve bu lütfa karşı takınılan tavrın semantik derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Bu kelime, Allah'ın kullarına bahşettiği sayısız nimetleri, lütufları ve ihsanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ''nın 'ni'met' (nimet) ve 'kudret' (güç) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda tecelli eden kudretinin bir sonucu olan lütufları ve ihsanları vurgular. Bu, sadece maddi değil, manevi nimetleri de kapsar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'âlâ''nın 'nimetler' ve 'işaretler' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın varlığına ve birliğine delalet eden, aynı zamanda kullarına bahşettiği lütufları gösteren alametler ve nimetler olarak anlaşılmalıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'nimet' kavramının sadece maddi refahı değil, aynı zamanda Allah'ın insanlara bahşettiği hidayet, akıl ve diğer manevi lütufları da kapsadığını belirtir. 'Âlâ''nın bu geniş anlam çerçevesinde, Allah'ın insan ve cinlere yönelik tüm ihsanlarını ifade ettiğini vurgular."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bu kelime, insan ve cinlerin yaratıcısı, sahibi, terbiye edicisi ve yöneticisi olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye etmek, büyütmek, sahip olmak, yönetmek' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini, onları besleyip büyüten ve işlerini idare eden yegane varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Rab' isminin Allah'a mahsus olduğunu ve O'nun yaratma, rızık verme, terbiye etme ve hükmetme sıfatlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' hitabı, bu sıfatların muhatap olan insan ve cinler üzerindeki tecellisini hatırlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, koruyucu ve yönetici rolünü ifade eden merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, bu ilahi otoritenin ve lütfun, muhatapların hayatındaki her şeyi kapsadığını ve onlara yönelik nimetlerin kaynağı olduğunu gösterir."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Bu kelime, Allah'ın nimetlerini inkar etmek, yalanlamak veya onlara nankörlük etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb'in 'yalanlamak' ve 'inkar etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yalanlarsınız' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini görmezden gelmeyi, onları Allah'tan bilmemeyi veya onlara şükretmemeyi ifade eden bir nankörlük eylemini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tekzîb'in mecazi olarak 'nankörlük etmek' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlarsınız?' sorusu, aslında 'Rabbinizin nimetlerinden hangisine nankörlük edersiniz?' anlamını taşır ve muhatapları bu nimetlere karşı şükretmeye davet eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezebe' fiilinin Kur'an'da sadece sözlü yalanı değil, aynı zamanda hakikati inkar etmeyi ve Allah'ın ayetlerine karşı çıkmayı da ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'tükezzibân' kelimesi, Allah'ın nimetlerinin varlığını ve kaynağını inkar etme, dolayısıyla O'na karşı nankörlük etme anlamında kullanılmıştır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *55/19-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *55/19-21*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *55/19-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *55/19-21*