# Rahmân Sûresi, 23. Âyet (55:23)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin 23. ayeti, 'febi'eyyi âlâi Rabbikumâ tukezzibân' ifadesiyle, Allah'ın sayısız nimetlerine dikkat çekerek muhatapları bu nimetleri yalanlamaktan sakındırmaktadır. Ayet, 'âlâ'' kelimesiyle nimetlerin genişliğini, 'Rab' kelimesiyle ilahi otoriteyi ve 'tukezzibân' kelimesiyle de yalanlama eylemini vurgulayarak derin bir tefekkür ve sorumluluk çağrısı yapmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Bu kelime, Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi lütufları, ihsanları ve nimetleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ'' kelimesini 'nimet' olarak açıklar ve özellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuflarını kapsadığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda sunduğu tüm güzellikleri ve faydaları yalanlamanın imkansızlığına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesini 'nimetler' ve 'kudretin eserleri' olarak yorumlar. Bu ayette, Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin somut tezahürleri olan nimetlerin inkar edilemezliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker ve 'âlâ''nın, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği, şükredilmesi gereken lütufları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'âlâ'' kelimesi, muhatapların bu nimetleri yalanlama cüretini sorgular."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bu kelime, terbiye eden, yetiştiren, sahip olan, idare eden ve nimet veren yüce yaratıcıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan ve efendi' anlamlarıyla açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın hem insanları hem de cinleri terbiye eden, onlara sahip çıkan ve tüm nimetleri veren mutlak otorite olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, mürebbi' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, muhatapların üzerinde mutlak bir otoriteye sahip olan ve onları sürekli gözetip besleyen varlığın nimetlerini yalanlamanın anlamsızlığını ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve yönetici rolünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağının bu yüce Rab olduğunu ve bu nimetleri yalanlamanın doğrudan O'nun otoritesini inkar etmek anlamına geldiğini ima eder."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Bu kelime, bir şeyi yalanlamak, inkar etmek veya doğru olmadığını iddia etmek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesini 'yalanlama' olarak açıklar. Ayetteki 'tukezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini inkar etme eylemini kınar ve bu inkarın mantıksızlığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kezeb' kökünün 'doğrunun zıddı olan söz' ve 'bir şeyi inkar etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tukezzibân' kelimesi, Allah'ın nimetlerinin varlığını ve kaynağını yalanlama cüretini ifade eder ve bu yalanlamanın kabul edilemez olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünün Kur'an'da genellikle hakikati inkar etme ve peygamberlerin getirdiği mesajı reddetme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın somut nimetlerini yalanlama eylemi, O'nun varlığını ve kudretini inkar etme boyutuna taşınır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken, o zaman"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَاء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/23*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/23*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23. ayette*