# Rahmân Sûresi, 24. Âyet (55:24)

> وَلَهُ ٱلْجَوَارِ ٱلْمُنشَـَٔاتُ فِى ٱلْبَحْرِ كَٱلْأَعْلَـٰمِ

*Velehu-lcevâri-lmunşeâtu fî-lbahri kel-a'lâm(i)*

**Meal (Diyanet):** Denizde akıp giden dağlar gibi yüksek gemiler de O'nundur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini ve nimetlerini denizdeki büyük gemiler aracılığıyla tasvir etmektedir. Anahtar kavramlar, denizde seyreden büyük gemilerin ve onların dağlara benzetilmesinin dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْجَوَارِ","root":"ج و ر","rootLatin":"c-v-r","meaning":"Denizde akıp giden, seyreden gemiler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cevr (جري) kelimesi, bir şeyin akıp gitmesi, hareket etmesi anlamındadır. Ayetteki 'el-cevârî' ise, denizde akıp giden, seyreden gemileri ifade eder. Bu kullanım, gemilerin su üzerinde kayarcasına ilerlemesini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"El-cevârî, 'el-cevârî fî'l-bahr' yani denizde akıp gidenler demektir. Burada gemiler kastedilmektedir. Fiilin müennes cem'i olarak gelmesi, gemilerin çokluğunu ve hareketliliğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'cereyân' (akış, seyir) kavramı, genellikle Allah'ın kudretinin bir tezahürü olarak doğal olaylarla ilişkilendirilir. Burada gemilerin denizde akıp gitmesi, Allah'ın insanlara bahşettiği bir nimet ve kudret göstergesidir."}]},{"word":"ٱلْمُنشَـَٔاتُ","root":"ن ش أ","rootLatin":"n-ş-e","meaning":"Yüksek ve büyük olarak inşa edilmiş, yükseltilmiş gemilerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-münşeât, 'el-merfûât' yani yükseltilmiş, inşa edilmiş demektir. Ayetteki bağlamda, denizde yükselen, büyük ve görkemli gemileri ifade eder. Bu, gemilerin boyutuna ve yapısına dikkat çeker."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Neş'et (نشأة), bir şeyin ortaya çıkması, yükselmesi ve büyümesi anlamındadır. 'El-münşeât' ise, inşa edilerek yükseltilmiş, büyük boyutlara ulaşmış gemileri tanımlar. Bu, gemilerin insan eliyle yapılmış olmasını ve büyüklüğünü vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Neş'e (نشأة) kelimesi, bir şeyin başlangıcı ve yükselişi anlamına gelir. 'El-münşeât' ise, yapılıp yükseltilen, büyük ve görkemli gemilerdir. Bu, gemilerin sadece varlığını değil, aynı zamanda ihtişamını da belirtir."}]},{"word":"ٱلْبَحْرِ","root":"ب ح ر","rootLatin":"b-h-r","meaning":"Geniş su kütlesi olan denizdir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Bahr (بحر), geniş ve derin su kütlesi anlamına gelir. Ayetteki 'fî'l-bahr' ifadesi, gemilerin hareket ettiği ortamı, yani denizi belirtir. Bu, Allah'ın kudretinin hem karada hem de denizde tecelli ettiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bahr (بحر), karanın aksine, geniş ve derin su kütlesidir. Kur'an'da sıkça Allah'ın kudretinin ve nimetlerinin bir göstergesi olarak zikredilir. Burada gemilerin denizde seyretmesi, bu kudretin bir delilidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Bahr kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın yaratma gücünün ve insanlara sunduğu imkanların bir sembolü olarak kullanılır. Gemilerin denizde seyretmesi, denizin insan yaşamı için nasıl bir ulaşım ve geçim kaynağı olduğunu vurgular."}]},{"word":"كَٱلْأَعْلَـٰمِ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Yüksek dağlar veya belirgin işaretler gibi olan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-a'lâm (الأعلام), 'el-cibâl' yani dağlar demektir. Ayetteki benzetme, gemilerin büyüklüğünü ve denizde dağlar gibi yükseldiğini ifade eder. Bu, gemilerin heybetini ve görkemini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"El-a'lâm, 'el-cibâl el-şâmikhât' yani yüksek dağlar anlamına gelir. Gemilerin dağlara benzetilmesi, onların denizde ne kadar büyük ve belirgin olduğunu anlatır. Bu, görsel bir benzetme ile büyüklüğü pekiştirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alem (علم), bir şeyin belirgin işareti, nişanı veya yüksek dağ anlamına gelir. Ayetteki 'ke'l-a'lâm' ifadesi, gemilerin denizde dağlar gibi yüksek ve belirgin görünmesini tasvir eder. Bu, hem büyüklüğü hem de uzaktan fark edilebilirliği ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Alem, hem bir işaret hem de yüksek bir dağ anlamına gelir. Ayetteki benzetme, gemilerin denizde dağlar gibi heybetli ve göze çarpan yapısını vurgular. Bu, Allah'ın yaratma ve insanlara bahşetme kudretinin bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":2,"surface":"ٱلْجَوَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَارِيَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mukadder damme ile)","gloss":"gemiler"},{"position":3,"surface":"ٱلْمُنشَـَٔاتُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Meçhul","root":"ن-ش-أ","rootLatin":"n-sh-ʾ","lemma":"مُنْشَأَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"yaratılmış, yükseltilmiş"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْبَحْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"deniz"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Teşbih)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gibi"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَعْلَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dağlar, alametler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/24*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/24*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/24*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/24*