# Rahmân Sûresi, 28. Âyet (55:28)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/28

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği sayısız nimetleri hatırlatarak, bu nimetleri inkâr etmenin veya yalanlamanın anlamsızlığını vurgular. Ayet, 'âlâ' kelimesi üzerinden nimetlerin hem maddi hem manevi boyutuna işaret ederken, 'tekzîb' fiiliyle bu nimetlere karşı nankörlük etmenin çirkinliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi nimetler, kudret nişaneleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlâ (آلاء), 'elâ' (ألى) kökünden gelir ve nimet anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara ve cinlere verdiği sayısız lütuf ve ihsanları ifade eder. Bu nimetler, sadece maddi rızıklar değil, aynı zamanda yaratılışın güzellikleri ve ilahi kudretin işaretleridir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Âlâ (آلاء) kelimesi, burada 'nimetler' ve 'kudretin eserleri' anlamında kullanılmıştır. Ayetteki 'Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlarsınız?' ifadesi, Allah'ın kudretinin ve lütfunun açık delillerini inkâr etmenin imkansızlığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'âlâ' (آلاء) kavramı, genellikle Allah'ın insanlara ve cinlere yönelik cömertliğini ve lütuflarını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın yaratılışındaki mükemmellik ve insan yaşamını sürdüren tüm unsurlar, 'âlâ' kapsamında değerlendirilerek, bunların inkâr edilemezliği vurgulanır."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi terbiye eden, besleyen, koruyan ve yöneten Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), terbiye eden, yetiştiren, sahip olan, efendi anlamına gelir. Allah için kullanıldığında, tüm varlıkları yaratan, besleyen, yöneten ve kemale erdiren anlamını taşır. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, hem insanlara hem de cinlere hitaben, onların yaratıcısı ve yöneticisi olan Allah'a işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab (رب), 'terbiye' kökünden türemiştir ve bir şeyi aşama aşama kemale erdirmek demektir. Allah'ın 'Rab' olması, O'nun tüm varlıkları yoktan var etmesi, onları beslemesi, koruması ve belirli bir düzene göre idare etmesi anlamına gelir. Ayetteki kullanım, bu ilahi terbiye ve yönetimin nimetlerle olan ilişkisini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Rab' (رب) kavramı, Allah'ın mutlak egemenliğini, yaratıcılığını ve tüm varlıklar üzerindeki hükümranlığını ifade eder. Bu ayette, 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağı olarak Allah'ı gösterir ve bu nimetleri inkâr etmenin, Rabbin kudretini ve lütfunu inkâr etmek anlamına geldiğini ima eder."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tekzîb (تكذيب), bir şeyi yalanlamak, doğru olmadığını söylemek demektir. Ayetteki 'tükezzibân' (تُكَذِّبَانِ) fiili, Allah'ın açıkça görülen ve hissedilen nimetlerini inkâr etme veya onların Allah'tan geldiğini reddetme anlamında kullanılmıştır. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen nankörlük etmeyi de içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tekzîb (تكذيب) kelimesi, bir haberin veya gerçeğin aksini iddia etmek, onu yalan saymak anlamına gelir. Rahmân Suresi'ndeki bu tekrar eden ayette, Allah'ın nimetlerinin apaçık delillerine rağmen, insan ve cinlerin bu nimetleri yalanlamaları veya onlara nankörlük etmeleri kınanmaktadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'tekzîb' (تكذيب) fiili, genellikle Allah'ın ayetlerini, peygamberlerini veya vaatlerini yalanlama bağlamında kullanılır. Bu ayette ise, Allah'ın bahşettiği nimetleri yalanlamak, onların varlığını veya Allah'tan geldiğini inkâr etmek anlamına gelir. Bu, aynı zamanda şükürsüzlüğün ve nankörlüğün en belirgin göstergelerinden biridir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken, o zaman"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَاء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/28*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/28*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28. ayette*
