# Rahmân Sûresi, 30. Âyet (55:30)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/30

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği nimetlerin büyüklüğünü vurgulayarak, bu nimetleri inkâr etmenin veya yalanlamanın anlamsızlığını sorgular. Ayet, 'âlâ' kelimesiyle nimetlerin genişliğini, 'rabb' kelimesiyle Allah'ın terbiye ediciliğini ve 'tükezzibân' kelimesiyle de inkârın mahiyetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi nimetler, lütuflar ve ihsanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ' kelimesinin 'nimet' anlamına geldiğini ve bu nimetlerin hem dünya hem de ahiret için olabileceğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara ve cinlere verdiği sayısız lütfu ifade eder ve bu lütufların inkâr edilemezliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesini 'nimetler' olarak açıklar ve bu kelimenin Kur'an'da genellikle Allah'ın kudret ve cömertliğinin bir göstergesi olarak kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Rabbin bahşettiği nimetlerin inkâr edilemezliğini mecazi bir sorgulama ile ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker ve 'âlâ'nın Allah'ın insanlara olan lütfunun somut tezahürleri olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın yaratma ve rızıklandırma gibi temel nimetlerinin, muhataplar tarafından nasıl yalanlanabileceği sorusunu içerir."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi terbiye eden, besleyen, yetiştiren ve işlerinizi idare eden Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rabb' kelimesinin 'terbiye etmek, ıslah etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın hem insanları hem de cinleri yaratan, besleyen, eğiten ve onların tüm işlerini yöneten yüce varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rabb' kelimesinin 'sahip, malik, efendi, terbiye edici' gibi geniş anlamlara sahip olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insan ve cin âlemleri üzerindeki mutlak egemenliğini, onların ihtiyaçlarını karşılayan ve onları yönlendiren tek güç olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rabb' kavramının Kur'an'daki en temel kavramlardan biri olduğunu ve Allah'ın yaratıcı, koruyucu ve hükmedici sıfatlarını içerdiğini açıklar. Bu ayette, 'Rabbinizin nimetleri' ifadesi, Allah'ın bu terbiye edici ve besleyici rolünün somut delilleri olan nimetlere işaret eder."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlarsınız, inkâr edersiniz, gerçeği reddedersiniz.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesinin 'yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görülen ve hissedilen nimetlerini bile bile inkâr etme, onların Allah'tan geldiğini reddetme eylemini sorgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzîb'in, bir şeyin gerçekliğini reddetmek veya onu yalan olarak nitelendirmek olduğunu açıklar. Bu ayette, Allah'ın nimetlerinin varlığını ve kaynağını inkâr etmenin anlamsızlığını, muhataplara yöneltilen retorik bir soruyla ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünün Kur'an'da genellikle hakikati örtme, gerçeği çarpıtma ve Allah'ın ayetlerini reddetme bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın apaçık nimetlerini görmezden gelerek veya onların ilahi kaynağını inkâr ederek yapılan bir yalanlamayı ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/30*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/30*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30. ayette*