# Rahmân Sûresi, 33. Âyet (55:33)

> يَـٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ إِنِ ٱسْتَطَعْتُمْ أَن تَنفُذُوا۟ مِنْ أَقْطَارِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ فَٱنفُذُوا۟ ۚ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَـٰنٍ

*Yâ ma'şera-lcinni vel-insi ini-steta'tum en tenfużû min aktâri-ssemâvâti vel-ardi fenfużû(c) lâ tenfużûne illâ bisultân(in)*

**Meal (Diyanet):** Ey cin ve insan toplulukları! Göklerin ve yerin uçlarından bucaklarından geçip gitmeye gücünüz yeterse geçip gidin. Büyük bir güç olmadıkça geçip gidemezsiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi 33. ayet, cin ve insan topluluklarına hitap ederek, Allah'ın kudretini ve yaratılmışların sınırlılığını vurgular. Ayet, göklerin ve yerin sınırlarını aşma çabasını ve bunun ancak ilahi bir güçle mümkün olabileceğini dilbilimsel olarak ele alır.","keyConcepts":[{"word":"مَعْشَرَ","root":"ع ش ر","rootLatin":"a-ş-r","meaning":"Bu ayette, cin ve insan topluluklarını ifade eden, bir araya gelmiş, toplanmış büyük bir grup anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ma'şer (معشر), bir araya gelmiş, toplanmış bir topluluğu ifade eder. Genellikle bir cinsin veya türün bütününü kapsayan kalabalık bir grubu belirtmek için kullanılır. Ayetteki 'ma'şera' ifadesi, cin ve insan türlerinin tamamına yapılan bir hitaptır ve onların bir araya gelmiş halini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ma'şer, bir topluluğun veya grubun bir araya gelmesiyle oluşan cemaati ifade eder. Bu kelime, genellikle belirli bir niteliği veya özelliği paylaşan insanlar veya varlıklar için kullanılır. Ayetteki kullanımı, cin ve insan topluluklarının ortak bir hitaba muhatap olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱسْتَطَعْتُمْ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-a","meaning":"Bir işi yapmaya güç yetirmek, muktedir olmak, imkan bulmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstita'a (استطاعة), bir şeye güç yetirmek, kudret sahibi olmak demektir. Ayetteki 'isteta'tüm' ifadesi, cin ve insanların göklerin ve yerin sınırlarını aşma konusunda bir güce sahip olup olmadıklarını sorgular, bu da onların bu eylemi gerçekleştirebilme kapasitelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tav' (طوع) kökünden türeyen istita'a, bir işi yapmaya elverişli olmak, gücü yetmek anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, bu kelime, cin ve insanların ilahi bir izin veya güç olmaksızın evrenin sınırlarını aşma konusundaki acizliklerini vurgular."}]},{"word":"تَنفُذُوا۟","root":"ن ف ذ","rootLatin":"n-f-z","meaning":"Bir yerden geçip gitmek, nüfuz etmek, bir şeyin içinden veya ötesinden geçmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nefz (نفذ), bir şeyin içinden geçip diğer tarafına ulaşmak, delip geçmek demektir. Ayetteki 'tenfuzû' ifadesi, cin ve insanların göklerin ve yerin 'aktar'ından, yani çevresinden veya sınırlarından geçerek ötesine ulaşma çabasını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nefz, bir şeyin içinden geçerek diğer tarafa çıkmak veya bir engeli aşmak anlamına gelir. Bu ayette, göklerin ve yerin sınırlarını aşarak ötesine geçme eylemini ifade eder ve bu eylemin ancak özel bir güçle mümkün olabileceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nefz kelimesi, bir şeyin içinden geçip gitme, nüfuz etme ve bir engeli aşma anlamlarını taşır. Ayetteki kullanımı, cin ve insanların evrenin fiziksel sınırlarını aşma arzusunu ve bu arzunun ancak ilahi bir güçle gerçekleşebileceği gerçeğini vurgular."}]},{"word":"أَقْطَارِ","root":"ق ط ر","rootLatin":"k-t-r","meaning":"Bir şeyin kenarları, çevresi, uçları veya sınırları anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kutr (قطر), bir şeyin kenarı, tarafı veya çevresi demektir. Ayetteki 'aktar' kelimesi, göklerin ve yerin sınırlarını, uçlarını ifade eder. Bu, evrenin genişliğini ve cin ve insanların bu genişliğin ötesine geçme konusundaki sınırlılıklarını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kutr, bir şeyin etrafını saran, kenarını oluşturan kısımları ifade eder. Ayetteki 'aktar' kelimesi, göklerin ve yerin tüm yönlerini ve sınırlarını kapsayan bir anlam taşır. Bu, cin ve insanların bu geniş ve sınırsız gibi görünen alanları aşma girişimini vurgular."}]},{"word":"سُلْطَـٰنٍ","root":"س ل ط","rootLatin":"s-l-t","meaning":"Güç, yetki, delil, hüccet veya ilahi bir izin ve kudret anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sultan (سلطان), hem maddi hem de manevi gücü, yetkiyi ve delili ifade eder. Ayetteki 'bi-sultânin' ifadesi, cin ve insanların göklerin ve yerin sınırlarını aşabilmeleri için Allah'tan gelecek bir güç, izin veya delil olmaksızın bunu yapamayacaklarını belirtir. Bu, ilahi kudretin mutlaklığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sultan kelimesi Kur'an'da genellikle 'otorite', 'güç' veya 'delil' anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki bağlamda, 'sultan', Allah tarafından verilmiş bir yetki veya kudret anlamına gelir. İzutsu'ya göre, bu, yaratılmışların kendi başlarına mutlak bir güce sahip olmadıklarını ve her şeyin nihayetinde ilahi iradeye bağlı olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sultan, bir şeyi yapmaya veya bir şeye hükmetmeye imkan veren güç ve yetkiyi ifade eder. Ayetteki 'sultan' kelimesi, cin ve insanların evrenin sınırlarını aşma konusunda kendi başlarına bir güce sahip olmadıklarını, ancak Allah'ın izni ve kudretiyle bunu yapabileceklerini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","yaratilis","tevhid","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Ey"},{"position":1,"surface":"مَعْشَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ش-ر","rootLatin":"ʿ-ş-r","lemma":"مَعْشَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"topluluğu"},{"position":2,"surface":"ٱلْجِنِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cinlerin"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلْإِنسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"ʾ-n-s","lemma":"إِنْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":4,"surface":"إِنِ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"ٱسْتَطَعْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"اِسْتَطَاعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gücünüz yeterse"},{"position":6,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-mek, -mak"},{"position":7,"surface":"تَنفُذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ذ","rootLatin":"n-f-dh","lemma":"نَفَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"geçmeniz"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"أَقْطَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ط-ر","rootLatin":"q-ṭ-r","lemma":"قُطْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çevresini"},{"position":10,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":12,"surface":"ٱنفُذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ف-ذ","rootLatin":"n-f-dh","lemma":"نَفَذَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçin"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"تَنفُذُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ذ","rootLatin":"n-f-dh","lemma":"نَفَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"geçersiniz"},{"position":15,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":16,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":16,"surface":"سُلْطَـٰنٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-ط","rootLatin":"s-l-ṭ","lemma":"سُلْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir güç"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *55/33*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/33*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *55/33*