# Rahmân Sûresi, 34. Âyet (55:34)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği sayısız nimetleri hatırlatarak, bu nimetleri inkâr etmenin anlamsızlığını vurgular. Ayet, 'âla' kelimesiyle nimetlerin genişliğini, 'rabb' kelimesiyle bu nimetlerin kaynağını ve 'tükeddzibân' kelimesiyle de bu nimetleri yalanlamanın çelişkisini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Ayette, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği maddi ve manevi nimetleri, lütufları ve kudret delillerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ' kelimesini 'nimet' ve 'kudret delili' olarak açıklar. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda ortaya koyduğu, şükredilmesi gereken lütufları ve varlığının işaretlerini kapsar (el-Müfredât, s. 89)."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesinin 'nimet' anlamına geldiğini belirtir. Rahmân Suresi'ndeki tekrarıyla, Allah'ın kullarına olan ihsanlarının ve onlara bahşettiği güzelliklerin altını çizdiğini ifade eder (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 240)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Âlâ' kelimesi, sadece maddi iyilikleri değil, aynı zamanda Allah'ın varlığının ve kudretinin delilleri olan evrensel düzeni ve yaratılış mucizelerini de içerir. Bu ayette, Allah'ın lütuflarının inkâr edilemezliğini vurgular."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette, tüm varlıkların sahibi, yöneticisi, terbiye edicisi ve nimet vericisi olan Allah'ı ifade eder; 'ikinizin Rabbi' anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rabb' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, malik olan, efendi' gibi anlamlarla açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın hem insanlara hem de cinlere karşı olan mutlak otoritesini, onları besleyip büyüten ve işlerini idare eden yüce varlık oluşunu vurgular (el-Müfredât, s. 341)."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'Rabb' kelimesinin 'terbiye, ıslah ve malikiyet' anlamlarını birleştirdiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın hem insanları hem de cinleri yaratan, rızıklandıran ve onlara nimetler bahşeden yegane otorite olduğunu ifade eder (el-Külliyyât, s. 476)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rabb' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'sahip, efendi, terbiye edici' olduğunu belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın sadece yaratıcı değil, aynı zamanda tüm varlıkların sürekli gözetleyicisi ve nimet sağlayıcısı olduğunu, dolayısıyla O'nun nimetlerini inkâr etmenin O'nun rububiyetini inkâr etmek anlamına geldiğini gösterir."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Ayette, Allah'ın bahşettiği nimetleri inkâr etmek, yalanlamak veya onların Allah'tan geldiğini reddetmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın nimetlerinin açıkça ortada olmasına rağmen, insan ve cinlerin bu nimetleri görmezden gelerek veya başka bir kaynağa atfederek inkâr etmeleri kastedilir (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 445)."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzîb'in, 'bir şeyi doğru olmaktan çıkarmak, yalan olduğunu iddia etmek' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın nimetlerinin gerçekliğini ve kaynağını inkâr etme eylemini vurgular (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 364)."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünün Kur'an'da genellikle 'gerçeği reddetmek, yalan söylemek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Rahmân Suresi'ndeki bu tekrar, Allah'ın nimetlerinin apaçık deliller olmasına rağmen, insan ve cinlerin bu nimetleri yalanlamasının veya inkâr etmesinin ne kadar büyük bir çelişki olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/34*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/34*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34. ayette*