# Rahmân Sûresi, 42. Âyet (55:42)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği nimetlerin büyüklüğünü ve bu nimetleri inkâr etmenin anlamsızlığını vurgular. Ayet, 'âlâ'' kelimesi üzerinden nimet kavramının genişliğini ve 'tükedzibân' fiili ile bu nimetleri yalanlamanın veya inkâr etmenin reddini güçlü bir şekilde ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi nimetler, lütuflar ve kudret nişaneleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ'' kelimesini 'nimet' olarak açıklar ve bu nimetlerin hem maddi hem de manevi olabileceğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda tecelli eden lütuflarını ve kudretinin işaretlerini ifade eder ki, bunlar inkâr edilemez gerçeklerdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesini 'nimetler' ve 'kudretin eserleri' olarak yorumlar. Bu ayetteki bağlamda, Allah'ın insan ve cin için yarattığı her türlü güzellik ve faydayı kapsayan geniş bir nimet yelpazesini işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Âlâ'' kelimesi, Allah'ın cömertliğinin ve lütfunun somut tezahürleri olarak anlaşılmalıdır. Ayette, bu nimetlerin sorgulanması veya reddedilmesi, Allah'ın mutlak egemenliğine ve iyiliğine karşı bir nankörlük olarak sunulur."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi yaratan, terbiye eden, besleyen, koruyan ve işlerinizi idare eden Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye etmek, ıslah etmek, bir şeyi kemale erdirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, insan ve cinin yaratıcısı, yöneticisi ve tüm ihtiyaçlarını karşılayıcısı olan Allah'ı işaret eder. Bu, nimetlerin kaynağına yapılan bir vurgudur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, mürebbi' gibi anlamları içerdiğini açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetleri bahşeden ve bu nimetler üzerinde mutlak tasarruf sahibi olan yüce varlığı ifade eder. Bu, nimetlerin kime ait olduğunu ve dolayısıyla kime şükredilmesi gerektiğini hatırlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve koruyucu rolünü vurguladığını belirtir. 'Rabbiniz' ifadesi, insan ve cinin varoluşsal olarak bağımlı olduğu, tüm nimetlerin ve varlığın kendisine borçlu olduğu ilahi otoriteyi temsil eder. Bu bağlamda, nimetleri yalanlamak, Rab'bin bu rollerini inkâr etmek anlamına gelir."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"İnkâr etmek, yalanlamak, gerçeği reddetmek veya nankörlük etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesinin 'yalanlamak' ve 'inkâr etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'tükedzibân' fiili, Allah'ın açıkça görülen ve hissedilen nimetlerini görmezden gelmek, onların varlığını veya Allah'tan geldiğini reddetmek anlamında kullanılır. Bu, bir tür nankörlüktür."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekzîb'in sadece sözlü yalanlamayı değil, aynı zamanda kalben inkârı ve fiilen nankörlüğü de kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'tükedzibân' fiili, insan ve cinin, Rablerinin kendilerine bahşettiği nimetleri inkâr etme veya onlara karşı nankörlük etme eğilimini sorgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünün Kur'an'da genellikle hakikati reddetme, peygamberleri yalanlama ve Allah'ın ayetlerini inkâr etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'tükedzibân' fiili, Allah'ın nimetlerinin apaçık delillerine rağmen, insan ve cinin bunları inkâr etme veya küçümseme tavrını eleştirel bir şekilde sorgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","tabiat-ayetleri"]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *42. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *42. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/42*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/42*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*