# Rahmân Sûresi, 49. Âyet (55:49)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği sayısız nimetleri hatırlatarak, bu nimetleri inkâr etmenin veya yalanlamanın anlamsızlığını vurgular. Ayet, 'âlâ' kelimesi üzerinden nimetlerin hem maddi hem manevi boyutuna işaret ederken, 'tekzîb' fiiliyle bu nimetlere karşı nankörlük etmenin veya onları inkâr etmenin çirkinliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi lütuflar, nimetler ve kudret nişaneleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ' kelimesini 'nimet' ve 'kudret nişanesi' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılışta ve rızıkta gösterdiği kudretinin ve lütuflarının bir ifadesidir. Bu, sadece maddi faydaları değil, aynı zamanda Allah'ın varlığına ve birliğine delalet eden işaretleri de kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesini 'nimetler' ve 'güçler' olarak tefsir eder. Rahmân Suresi'ndeki tekrarıyla, Allah'ın insan ve cinlere bahşettiği sayısız lütfu ve kudretini hatırlatma amacı taşır. Bu, aynı zamanda Allah'ın azametinin ve cömertliğinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âlâ' kavramının Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın insanlara ve cinlere yönelik lütuflarını ve ihsanlarını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın yaratıcı ve rızık verici sıfatlarının bir tezahürü olarak, varoluşun her alanındaki nimetlere dikkat çekilir ve bunların inkâr edilemezliği vurgulanır."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi yaratan, terbiye eden, besleyen, koruyan ve işlerinizi idare eden Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, malik olan, efendi' anlamlarında kullanır. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini, onları yaratıp beslemesini ve her türlü işlerini idare etmesini vurgular. Bu, aynı zamanda nimetlerin kaynağına işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'terbiye eden, yetiştiren, sahip olan' anlamlarını öne çıkarır. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak kullarını gözetip ihtiyaçlarını karşılayan, onları kemale erdiren bir varlık olduğunu belirtir. Bu, nimetlerin sürekliliğini ve kaynağını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Rab' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, özellikle 'yaratma, rızık verme, terbiye etme, yönetme' gibi fiilleri içerdiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağının bu yüce sıfatlara sahip olan Allah olduğunu hatırlatarak, nimetleri yalanlamanın aynı zamanda Rabbin kudretini ve cömertliğini yalanlamak anlamına geldiğini ima eder."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' fiilini 'yalanlamak, inkâr etmek' olarak açıklar. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın açıkça görülen ve hissedilen nimetlerini görmezden gelmek, onların Allah'tan geldiğini reddetmek veya onlara nankörlük etmek anlamındadır. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda fiili bir inkârı da içerir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzîb' fiilini 'yalan söylemek, yalanlamak, inkâr etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın nimetlerinin varlığını veya kaynağını inkâr etmeyi, onları küçümsemeyi veya onlara karşı nankörlük etmeyi ifade eder. Bu, aynı zamanda Allah'ın kudretine ve cömertliğine karşı bir meydan okumadır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekzîb' fiilinin Kur'an'daki kullanımının genellikle 'hakikati reddetme, inkâr etme' anlamında olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın apaçık nimetlerini yalanlamak, hem bu nimetlerin varlığını hem de onların Allah'tan geldiği gerçeğini inkâr etmek anlamına gelir. Bu, aynı zamanda bir tür nankörlük ve küfran-ı nimettir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken, o halde"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"إِلَاء","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *49 . ayet*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *49 . ayet*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/49*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/49*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
