# Rahmân Sûresi, 57. Âyet (55:57)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/57

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insan ve cinne bahşettiği nimetlerin büyüklüğünü vurgulayarak, bu nimetleri yalanlamanın anlamsızlığını sorgulamaktadır. Ayet, 'âlâ' kelimesi üzerinden nimet kavramının derinliğini ve 'tükezzibân' fiili ile yalanlama eyleminin reddini merkeze almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi nimetler, lütuflar ve kudret delilleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ' kelimesini 'nimet' olarak açıklar ve özellikle Allah'ın kullarına verdiği lütuflar ve kudretinin delilleri anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insan ve cinne yönelik sayısız ihsanını kapsar ve bu ihsanların inkâr edilemezliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesinin 'nimet' ve 'kudret' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın yaratma ve rızıklandırma gibi kudretinin tezahürleri olan nimetlere işaret ederek, bu nimetlerin yalanlanmasının imkânsızlığını mecazi bir dille ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'da Allah'ın lütufkârlığını ve cömertliğini ifade ettiğini belirtir. 'Âlâ' kelimesi, Allah'ın insan ve cinne bahşettiği her türlü iyiliği, yaşamı mümkün kılan tüm unsurları kapsayan geniş bir nimet yelpazesini temsil eder ve bu nimetlerin şükredilmesi gereken birer delil olduğunu vurgular."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"İnsan ve cinin yaratıcısı, sahibi, terbiye edicisi ve yöneticisi olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' olarak açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cin üzerindeki mutlak otoritesini, onları yaratan, besleyen, eğiten ve yöneten tek varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin hem 'malik' (sahip) hem de 'mürebbî' (terbiye eden) anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinin hem yaratıcısı ve sahibi hem de onları en güzel şekilde terbiye edip nimetlerle donatan olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, koruyucu ve hükmedici rolünü ifade ettiğini belirtir. 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cin üzerindeki mutlak egemenliğini, onlara nimetler bahşeden ve karşılığında şükür bekleyen yüce varlık olduğunu vurgular."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"İnsan ve cinin, Allah'ın nimetlerini veya varlığını inkâr etmesi, yalanlaması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' fiilini 'yalanlamak, inkâr etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görülen ve hissedilen nimetlerini, varlığını ve birliğini inkâr etme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben reddetmeyi de kapsar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekzîb'in hakikati örtmek ve gerçeği inkâr etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' fiili, insan ve cinin, Rablerinin kendilerine bahşettiği nimetlerin gerçekliğini ve bu nimetlerin kaynağını yalanlamaya cüret etmelerinin sorgulanmasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle hakikati inkâr etme, peygamberleri yalanlama ve Allah'ın ayetlerini reddetme anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'tükezzibân' ise, Allah'ın nimetlerinin varlığını ve kaynağını inkâr etme eylemini ifade eder ve bu inkârın mantıksızlığını sorgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/57*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/57*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
