# Rahmân Sûresi, 59. Âyet (55:59)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/59

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın nimetlerinin inkâr edilemezliğini vurgulayan bir retorik soru içermektedir. Ayet, 'âlâ' kelimesiyle nimetlerin genişliğini, 'rabbikümâ' ile hitap edilen varlıkların (insan ve cin) bu nimetlerle olan ilişkisini ve 'tükezzibân' ile de bu nimetleri yalanlamanın imkansızlığını dile getirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği maddi ve manevi nimetler, lütuflar ve kudret tecellileri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlâ (آلاء), Allah'ın kullarına bahşettiği nimetler ve lütuflar anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin bir göstergesi olan sayısız ihsanı ifade eder ve bu nimetlerin inkâr edilemezliğine dikkat çeker."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Âlâ (آلاء), burada 'nimetler' ve 'kudretin eserleri' anlamında kullanılmıştır. Ayetteki 'febi'eyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân' ifadesi, Allah'ın yarattığı ve bahşettiği her şeyin bir nimet olduğunu ve bunların yalanlanamayacağını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'âlâ' kavramı, genellikle Allah'ın yaratıcı gücünün ve lütfunun somut tezahürleri olan nimetleri ifade eder. Bu ayette, insan ve cinne yöneltilen soru, bu nimetlerin varlığının ve kaynağının açıkça ortada olduğunu ve dolayısıyla inkâr edilemeyeceğini vurgular."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi yaratan, terbiye eden, besleyen, sahip olan ve işlerinizi idare eden Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), terbiye eden, ıslah eden, sahip olan ve işleri idare eden anlamlarına gelir. 'Rabbikümâ' ifadesi, hem insanlara hem de cinlere hitaben, onların yaratıcısı, yöneticisi ve tüm nimetlerin kaynağı olan Allah'ı işaret eder. Bu, Allah'ın mutlak otoritesini ve besleyiciliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rab (رب), Allah'ın isimlerinden olup, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve hükmetme vasıflarını içerir. Ayetteki 'rabbikümâ' kullanımı, hitap edilen iki varlık grubunun (insan ve cin) üzerinde Allah'ın tam bir egemenliğe ve lütufkârlığa sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Rab' kavramı, sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak varlıkları besleyen, koruyan ve yönlendiren ilahi gücü ifade eder. 'Rabbikümâ' ifadesi, bu sürekli ilahi gözetim ve lütfun, insan ve cin için de geçerli olduğunu ve nimetlerin bu ilahi kaynaktan geldiğini belirtir."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Allah'ın nimetlerini inkâr etmek, yalanlamak veya onların Allah'tan geldiğini reddetmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezzabe (كذب), bir şeyi yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek demektir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini inkâr etmenin veya onların kaynağını reddetmenin imkansızlığını retorik bir soruyla dile getirir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kezzabe (كذب), bir şeyin gerçekliğini reddetmek veya onu inkâr etmek anlamındadır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın nimetlerinin o kadar aşikâr olduğunu ve her yerde bulunduğunu gösterir ki, insan ve cinin bunları yalanlaması veya görmezden gelmesi mümkün değildir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'tekzîb' (yalanlama), sadece sözlü bir inkârı değil, aynı zamanda bir gerçeği kabul etmemeyi, ona karşı çıkmayı ve gereğini yapmamayı da ifade eder. 'Tükezzibân' ifadesi, Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük etmenin veya onların varlığını reddetmenin anlamsızlığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken, o zaman"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"آلاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû (Nûn-u ref' ile)","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59. ayet*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59. ayet*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/59*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/59*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59. ayet*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59. ayet*