# Rahmân Sûresi, 6. Âyet (55:6)

> وَٱلنَّجْمُ وَٱلشَّجَرُ يَسْجُدَانِ

*Ve-nnecmu ve-şşeceru yescudân(i)*

**Meal (Diyanet):** Otlar ve ağaçlar (Allah'a) boyun eğerler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi 6. ayet, 'en-necm' ve 'eş-şecer' kavramları üzerinden yaratılışın Allah'a boyun eğmesini ifade eder. 'Yescudân' fiili, bu boyun eğmenin sadece bilinçli varlıklar için değil, tüm varlıklar için geçerli olduğunu vurgular ve kozmik bir teslimiyeti sembolize eder.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلنَّجْمُ","root":"ن ج م","rootLatin":"n-j-m","meaning":"Ayette, 'necm' kelimesi, genellikle yıldız anlamına gelmekle birlikte, 'eş-şecer' ile birlikte kullanıldığında köksüz bitkileri, otsu bitkileri veya yere yayılan bitkileri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'en-necm' kelimesinin bu ayette 'köksüz bitkiler' veya 'yere yayılan bitkiler' anlamına geldiğini belirtir. 'Eş-şecer' (ağaç) ile karşılaştırıldığında, bu ayrım, bitki örtüsünün farklı türlerini kapsayıcı bir şekilde ifade etmeyi amaçlar. (s. 445)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'en-necm'in burada 'yıldız' anlamından ziyade, 'sapı olmayan bitkiler' veya 'yere yayılan bitkiler' olarak anlaşıldığını ifade eder. Bu, 'eş-şecer' (gövdesi olan ağaçlar) ile bir tezat oluşturarak bitki türlerinin tamamını kapsar. (c. 2, s. 230)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'necm' kelimesinin asıl anlamının 'ortaya çıkmak, belirmek' olduğunu ve bu bağlamda 'yıldız' ve 'sapı olmayan bitki' anlamlarının da buradan türediğini belirtir. Ayetteki kullanımı, 'eş-şecer' ile birlikte, köksüz veya otsu bitkileri ifade eder. (s. 793)"}]},{"word":"وَٱلشَّجَرُ","root":"ش ج ر","rootLatin":"ş-j-r","meaning":"Ayette, 'şecer' kelimesi, gövdesi olan, köklü ve dallı ağaçları ifade eder ve 'en-necm' ile birlikte bitki örtüsünün tümünü kapsar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'eş-şecer'in 'gövdesi olan, köklü bitkiler' anlamına geldiğini ve 'en-necm' ile birlikte kullanıldığında, tüm bitki türlerinin Allah'a boyun eğdiğini vurguladığını belirtir. Bu ikili ifade, yaratılışın genişliğini gösterir. (s. 297)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şecer' kelimesinin 'kökleri olan ve yerden yükselen bitki' anlamını taşıdığını ve Kur'an'da genellikle bu anlamda kullanıldığını açıklar. Bu ayette, 'necm' ile birlikte, bitki âleminin iki ana kategorisini temsil eder. (c. 3, s. 331)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'şecer' kavramının sadece fiziksel bir ağacı değil, aynı zamanda 'hayat ağacı' veya 'lanetli ağaç' gibi sembolik anlamlar da taşıdığını belirtir. Ancak bu ayette, 'necm' ile birlikte, Allah'ın yaratma kudretinin ve tüm varlıkların O'na teslimiyetinin bir göstergesi olarak somut bitki örtüsünü ifade eder. (s. 180)"}]},{"word":"يَسْجُدَانِ","root":"س ج د","rootLatin":"s-j-d","meaning":"Ayette, 'yescudân' fiili, 'en-necm' ve 'eş-şecer'in Allah'ın iradesine boyun eğmesini, O'nun koyduğu yasalara göre hareket etmesini ve O'na teslim olmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sücûd' kelimesinin asıl anlamının 'tevazu ve boyun eğme' olduğunu belirtir. İnsanlar için alınla yere kapanmak iken, diğer varlıklar için Allah'ın koyduğu yasalara göre hareket etmek ve O'nun iradesine teslim olmak anlamına gelir. Bu ayette bitkilerin 'secde etmesi', onların Allah'ın emrine tabi olmalarıdır. (s. 400)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sücûd'un iki türünden bahseder: İhtiyarî (iradî) ve ıztırarî (zorunlu). Bitkilerin ve ağaçların secde etmesi, onların Allah'ın evrensel yasalarına zorunlu olarak boyun eğmeleri, O'nun takdirine göre büyüyüp gelişmeleri ve varlıklarını sürdürmeleridir. (s. 497)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'secde' kavramının Kur'an'da geniş bir anlamsal yelpazeye sahip olduğunu, sadece ibadet amaçlı eğilmeyi değil, aynı zamanda tüm varlıkların Allah'ın kudretine ve iradesine teslimiyetini de ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, bitkilerin 'secde etmesi', onların Allah'ın yaratma ve yönetme kanunlarına tam bir uyum içinde olmalarını gösterir. (s. 215)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","tevhid","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلنَّجْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ج-م","rootLatin":"n-j-m","lemma":"نَجْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bitki/yıldız"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱلشَّجَرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"sh-j-r","lemma":"شَجَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"ağaç"},{"position":3,"surface":"يَسْجُدَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"secde ederler/boyun eğerler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** · *er-Rahmân 55/6*
- **Secde Sûresi** · *er-Rahmân 55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *55/6*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/6*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/6*