# Rahmân Sûresi, 61. Âyet (55:61)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/61

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın yaratılışındaki ve evrendeki lütuflarına dikkat çekerek, insan ve cinlere bu nimetleri inkâr etmemeleri çağrısında bulunur. Ayet, 'âlâ' kelimesiyle nimetlerin genişliğini ve 'tükezzibân' kelimesiyle de bu nimetleri yalanlamanın anlamsızlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi lütuflar, nimetler ve kudret eserleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ' kelimesini 'nimet' ve 'kudret eseri' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılışındaki ve evrendeki açık delillerini, lütuflarını ve kudretini ifade eder. Bu, sadece maddi nimetleri değil, aynı zamanda Allah'ın varlığına ve birliğine işaret eden her türlü eseri kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesinin 'nimetler' anlamına geldiğini belirtir. Rahmân Suresi'ndeki tekrarıyla, Allah'ın insan ve cinlere bahşettiği sayısız lütfu ve ihsanı vurgulayarak, bu nimetlerin inkâr edilemezliğini ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âlâ' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlara ve cinlere yönelik lütuf ve ihsanlarını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki bağlamda, Allah'ın yaratıcı kudretinin ve merhametinin somut tezahürleri olan nimetleri kapsar ve muhatapların bu nimetleri yalanlamasının anlamsızlığını vurgular."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi terbiye eden, besleyen, büyüten, sahip olan ve işlerinizi idare eden Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' olarak açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini, onları yaratıp beslemesini ve tüm işlerini idare etmesini vurgular. Bu, aynı zamanda nimetlerin kaynağına işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinlerin hem yaratıcısı hem de yöneticisi olduğunu, dolayısıyla nimetlerin de O'ndan geldiğini ve bu nimetleri yalanlamanın O'nun otoritesini inkâr etmek anlamına geldiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak egemenliğini, yaratıcılığını ve besleyiciliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağı olan Allah'ın kimliğini vurgulayarak, bu nimetleri yalanlamanın aslında Rab'bin kudretini ve lütfunu inkâr etmek olduğunu ima eder."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Siz ikiniz (insan ve cinler), yalanlıyorsunuz, inkâr ediyorsunuz.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kezzebe' fiilinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen nimetlerini ve kudret delillerini insan ve cinlerin inkâr etmesini sorgular. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen reddetmeyi de içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekzîb' masdarının 'yalanlama, inkâr etme' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki ikil (tesniye) form, insan ve cin topluluklarına hitap ederek, her iki varlık grubunun da Allah'ın nimetlerini yalanlama eğiliminde olabileceğini ve bu durumun sorgulandığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünün 'doğrunun zıddı olanı söylemek veya inanmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın apaçık nimetlerini ve delillerini görmezden gelerek veya reddederek gerçeği inkâr etme eylemini ifade eder. Bu, aynı zamanda şükürsüzlüğü ve nankörlüğü de içerir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/61*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/61*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/61*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/61*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61. ayette*