# Rahmân Sûresi, 69. Âyet (55:69)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/69

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin 69. ayeti, Allah'ın nimetlerini inkâr etmenin anlamsızlığını vurgulayan retorik bir soru içermektedir. Ayet, 'âlâ'' kelimesiyle nimetlerin genişliğini ve 'tükezzibân' kelimesiyle de bu nimetleri yalanlamanın çelişkisini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi lütuflar, ihsanlar ve nimetler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ'' kelimesinin 'nimet' anlamına geldiğini ve özellikle Allah'ın kullarına verdiği lütuflar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda tecelli eden sayısız ihsanını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesinin 'nimetler' ve 'kudretin eserleri' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin somut göstergeleri olan nimetleri kastetmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlara bahşettiği her türlü iyiliği kapsadığını ve 'âlâ'' kelimesinin bu geniş anlamı pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren deliller olarak sunulan lütufları ifade eder."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi yaratan, terbiye eden, besleyen, sahip olan ve işlerinizi idare eden yüce varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' gibi anlamlara geldiğini ve Allah için kullanıldığında bu anlamların hepsini kapsadığını belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, insan ve cinne hitaben, onların yaratıcısı, yöneticisi ve nimet vericisi olan Allah'ı işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, mürebbi' (terbiye eden) anlamlarını taşıdığını ve Allah'a nispet edildiğinde mutlak malikiyet ve terbiye ediciliği ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağı ve sahibi olan Allah'a vurgu yapar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve hükmedici sıfatlarını bir araya getirdiğini vurgular. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetleri bahşeden ve bu nimetler üzerinde mutlak otoriteye sahip olan varlık olarak Allah'ı tanımlar."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Allah'ın nimetlerini inkâr etmek, yalanlamak veya onların Allah'tan geldiğini reddetmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın açıkça görünen nimetlerini görmezden gelmek veya onların Allah'tan geldiğini reddetmek anlamındadır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekzîb'in sadece sözle yalanlamak değil, aynı zamanda fiilen inkâr etmek ve gerçeği reddetmek anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, insan ve cinin, Allah'ın nimetlerini inkâr etme veya onlara nankörlük etme eylemini sorgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle hakikati reddetme, peygamberleri yalanlama ve Allah'ın ayetlerini inkâr etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın nimetlerini yalanlama, yani onların varlığını veya Allah'tan geldiğini inkâr etme anlamını taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/69*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/69*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69. ayette*