# Rahmân Sûresi, 75. Âyet (55:75)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/75

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Rahmân Suresi'nin tekrar eden nakaratıdır ve Allah'ın sayısız nimetlerine karşı nankörlüğü kınayan bir sorgulama içerir. Temel olarak 'nimet' ve 'yalanlama' kavramları üzerinden, yaratıcının lütfunu idrak etme ve ona şükretme sorumluluğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği nimetler, lütuflar ve kudretinin işaretleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ'' kelimesini 'nimet' ve 'kudretin eseri' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratma ve ihsan etme kudretinin somut tezahürleri olan nimetlere işaret eder. Bu, hem maddi hem de manevi lütufları kapsar ve insan ile cinne yönelik ilahi cömertliği vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesinin 'nimetler' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlarsınız?' ifadesi, bu nimetlerin inkâr edilemezliğini ve açıkça görülebilirliğini vurgular. Bu, Allah'ın varlığına ve birliğine delil teşkil eden lütuflardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'da sadece maddi refahı değil, aynı zamanda Allah'ın insanlığa bahşettiği tüm lütufları, rehberliği ve varoluşsal imkanları kapsadığını belirtir. Rahmân Suresi'ndeki 'âlâ'' kullanımı, bu geniş anlamıyla, Allah'ın mutlak cömertliğini ve insanlığın bu cömertliğe karşı sorumluluğunu ortaya koyar."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizi terbiye eden, besleyen, sahip olan ve işlerinizi idare eden Rabbiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'sahip, efendi, terbiye eden, ıslah eden' olarak tanımlar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın hem insanlara hem de cinlere yönelik mutlak otoritesini, onları yaratıp beslemesini ve tüm işlerini idare etmesini ifade eder. Bu, nimetlerin kaynağının O olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' isminin Allah'a mahsus olduğunu ve 'terbiye etmek, büyütmek, geliştirmek' anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak kullarını gözetip onlara lütufta bulunan, onları kemale erdiren bir varlık olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve Allah'ın yaratıcı, besleyici ve hükmedici rolünü vurgular. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağı olarak Allah'ın bu çok yönlü egemenliğini ve insan ile cinin O'na olan bağımlılığını pekiştirir."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesini 'yalanlamak, doğru olmadığını söylemek' olarak açıklar. Ayetteki 'yalanlarsınız' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen nimetlerini ve kudretinin delillerini inkâr etme, onları görmezden gelme veya onlara nankörlük etme anlamını taşır. Bu, ilahi lütuflara karşı bir tür körlüğü ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzîb'in 'bir şeyi yalan olarak nitelemek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın nimetlerinin gerçekliğini ve O'ndan geldiğini reddetme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen nankörlük etme halidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tekzîb'in Kur'an'da genellikle peygamberlerin getirdiği mesajı veya Allah'ın ayetlerini inkâr etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın somut nimetlerini ve kudretinin işaretlerini inkâr etme, yani ilahi varlığın ve cömertliğin delillerini reddetme anlamını taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","tabiat-ayetleri","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/75*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/75*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *75. ayette*