# Rahmân Sûresi, 77. Âyet (55:77)

> فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

*Febi-eyyi âlâ-i rabbikumâ tukeżżibân(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/77

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın insanlara ve cinlere bahşettiği nimetlerin büyüklüğünü vurgulayarak, bu nimetleri inkâr etmenin veya yalanlamanın anlamsızlığını sorgular. Ayet, 'âlâ'' kelimesiyle nimetlerin genişliğini, 'rabb' kelimesiyle Allah'ın terbiye edici ve ihsan edici vasfını, 'tükezzibân' kelimesiyle ise inkâr ve yalanlama fiilini merkeze alır.","keyConcepts":[{"word":"ءَالَآءِ","root":"أ ل و","rootLatin":"e-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi nimetler, lütuflar ve kudret nişaneleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlâ'' kelimesinin 'nimet' anlamına geldiğini ve özellikle Allah'ın kullarına olan lütuflarını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda tecelli eden sayısız ihsanını kapsar ve bu nimetlerin inkâr edilemezliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesini 'nimetler' olarak açıklar ve Kur'an'da bu kelimenin Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin bir göstergesi olarak kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Rabbin insanlara ve cinlere bahşettiği açık ve görünür lütufları işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker ve 'âlâ'' gibi kelimelerin Allah'ın mutlak iyiliğini ve lütfunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın varlığını ve birliğini ispatlayan, şükrü gerektiren somut ve soyut tüm ihsanları kapsar."}]},{"word":"رَبِّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"İnsanları ve cinleri yaratan, terbiye eden, besleyen, yöneten ve onlara nimetler veren yüce yaratıcı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye etmek, ıslah etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cin âlemini sürekli gözetip terbiye eden, onlara rızık ve nimet veren mutlak sahibi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' gibi anlamları içerdiğini ve Allah için kullanıldığında tüm bu vasıfları mutlak manada taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, nimetlerin kaynağı ve yegane sahibi olan Allah'a işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve koruyucu rolünü ifade ettiğini ve O'nun mutlak otoritesini vurguladığını belirtir. Bu ayette, nimetleri bahşeden ve bu nimetler üzerinde tam bir tasarrufa sahip olan Allah'ın terbiye edici ve ihsan edici yönü öne çıkar."}]},{"word":"تُكَذِّبَانِ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Allah'ın nimetlerini inkâr etmek, yalanlamak veya onlara nankörlük etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tekzîb' fiilinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini görmezden gelmek, onların Allah'tan geldiğini reddetmek veya onlara karşı nankörlük etmek anlamını taşır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzîb'in, bir şeyi doğru olmaktan çıkarmak, yalan olduğunu iddia etmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın nimetlerinin gerçekliğini ve O'ndan geldiğini inkâr etme fiilini, yani nankörlüğü ve küfrü ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezeb' kökünün Kur'an'da genellikle hakikati reddetme, yalan söyleme ve inkâr etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın bahşettiği nimetlerin varlığını veya kaynağını yalanlama, dolayısıyla Allah'ın kudretini ve cömertliğini inkâr etme anlamını taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyken"},{"position":1,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":1,"surface":"أَيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi"},{"position":2,"surface":"ءَالَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimetler"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalanlarsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/77*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/77*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/27-78*
