# Rahmân Sûresi, 8. Âyet (55:8)

> أَلَّا تَطْغَوْا۟ فِى ٱلْمِيزَانِ

*Ellâ tatġav fî-lmîzân(i)*

**Meal (Diyanet):** Ölçüde haddi aşmayın.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/55/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rahmân Suresi'nin 8. ayeti, 'mizan' kavramı üzerinden adaletin ve ölçünün önemini vurgulamaktadır. Ayet, 'tağy' fiili ile ölçüde haddi aşmaktan sakınmayı emrederek, evrensel bir denge ilkesine işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَطْغَوْا۟","root":"ط غ و","rootLatin":"t-ğ-v","meaning":"Haddi aşmak, sınırı geçmek, zulmetmek anlamlarına gelir ve ayette ölçüde aşırıya gitmemeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tağy' (طغى) kelimesini, 'haddi aşmak, sınırı geçmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'tatağav' (تَطْغَوْا۟) fiili, mizan konusunda belirlenen sınırı aşmamayı, adaletten sapmamayı emretmektedir. Bu, hem maddi ölçülerde hem de ahlaki ve sosyal adalette aşırıya kaçmaktan sakınmayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tağy' kelimesini 'zulüm' ve 'haddi aşma' olarak açıklar. Ayetteki 'tatağav' ifadesi, mizanı kullanırken haksızlık yapmamayı, başkalarının hakkına tecavüz etmemeyi ve ölçüyü bozmamayı mecazi olarak anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tağy' kavramını Kur'an'da genellikle Allah'ın koyduğu sınırları aşma, isyan etme ve haddi aşma anlamlarında inceler. Bu ayetteki kullanımı ise, 'mizan' bağlamında, ilahi adaletin ve dengenin bozulmaması için ölçüde aşırıya gitmeme, haksızlık yapmama emrini taşır."}]},{"word":"ٱلْمِيزَانِ","root":"و ز ن","rootLatin":"v-z-n","meaning":"Ölçü, terazi, adalet ve denge anlamlarına gelir; ayette hem maddi ölçüyü hem de evrensel adaleti temsil eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mizan' (ميزان) kelimesini 'vezn' (tartma) kökünden türemiş bir alet ismi olarak açıklar. Ancak Kur'an'da sadece maddi teraziyi değil, aynı zamanda adaleti, hakkaniyeti ve ilahi dengeyi de ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'mizan', hem ticari ölçülerde dürüstlüğü hem de genel anlamda toplumsal adaleti ve evrensel dengeyi kapsar."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mizan' kelimesini 'adalet' olarak tefsir eder. Ayetteki 'fî'l-mizan' (فِي ٱلْمِيزَانِ) ifadesi, tartıda hile yapmamakla birlikte, genel olarak adaletten sapmamayı, hakkaniyetli davranmayı ve her şeyi yerli yerine koymayı emreder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mizan' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının sadece tartı aletiyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda ilahi bir denge ve adalet sistemi olarak da anlaşıldığını belirtir. Rahmân Suresi'ndeki bu ayet, Allah'ın evrene koyduğu kozmik dengeye ve insanların bu dengeyi bozmaktan sakınması gerektiğine işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mizan' kelimesinin hem maddi ölçü aletini hem de adalet ve hakkaniyet anlamlarını içerdiğini vurgular. Ayetteki 'mizan', insanların hayatın her alanında, özellikle de alışveriş ve muamelelerde adil olmaları gerektiğini, ilahi bir denge prensibine uygun hareket etmelerini gerektirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["adalet","ticaret-faiz","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb ve Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İki harfin (أنْ ve لا) birleşimi olduğu için mebnî","gloss":"ki yapmayın/etmeyin diye"},{"position":2,"surface":"تَطْغَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-غ-و","rootLatin":"ṭ-ġ-w","lemma":"طَغَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنْ (أَلَّا içindeki) edatıyla nasb edildiği için mansûb","gloss":"aşırı gitmeyin/tecavüz etmeyin"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde/konusunda"},{"position":4,"surface":"ٱلْمِيزَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ز-ن","rootLatin":"w-z-n","lemma":"مِيزَان","form":"Mif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden (فِي) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tartı/denge"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Rahmân, 55:8-9*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Rahmân, 55:7-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *55/8*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *55/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *55/7-9*