# Vâkıa Sûresi, 14. Âyet (56:14)

> وَقَلِيلٌ مِّنَ ٱلْـَٔاخِرِينَ

*Ve kalîlun mine-l-âḣirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (13-14) Onların çoğu öncekilerden, azı da sonrakilerdendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cennet ehlinin iki ana gruba ayrıldığını, çoğunluğun öncekilerden, azınlığın ise sonrakilerden olduğunu belirtmektedir. Ayet, 'azlık' ve 'sonrakiler' kavramları üzerinden bir kıyaslama ve sınıflandırma sunar.","keyConcepts":[{"word":"قَلِيلٌ","root":"ق ل ل","rootLatin":"k-l-l","meaning":"Ayette, cennet ehlinin sonrakilerden olan kısmının sayıca azlığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kall' (قَلَّ) kelimesinin bir şeyin azlığını, noksanlığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kalîl' (قَلِيلٌ) ise, 'çok' (كثير) kelimesinin zıddı olarak, sayıca az olanı niteler. Burada, cennete girecek sonrakilerin, öncekilere kıyasla daha az sayıda olacağına işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'el-kıllet' (القلّة) kavramını, bir şeyin nicelik veya nitelik bakımından azlığı olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, 'sonrakiler' grubunun 'öncekiler' grubuna göre sayısal olarak daha az olduğunu vurgular, bu da bir karşılaştırma ve oran belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'azlık' ve 'çokluk' kavramlarının sadece niceliksel değil, aynı zamanda niteliksel bir değer yargısı taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'kalîl' ifadesi, sonrakilerin azlığına dikkat çekerek, belki de onların cennete ulaşma yolundaki zorluklarına veya öncekilerin üstünlüğüne dolaylı bir gönderme yapar."}]},{"word":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","root":"ء خ ر","rootLatin":"'-h-r","meaning":"Ayette, önceki ümmetlerden sonra gelen, yani Hz. Muhammed (s.a.v.) ümmetinden olanları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âhir' (آخِر) kelimesinin 'evvel' (أوّل) kelimesinin zıddı olduğunu ve bir şeyin sonunu veya sonrakini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'el-âhirîn' (الآخرين) ifadesi, 'el-evvelîn' (الأوّلين) ile karşılaştırılarak, Hz. Muhammed'in ümmetinden olanları, yani önceki peygamberlerin ümmetlerinden sonra gelenleri kasteder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âhirîn' kelimesinin mecazi olarak 'sonra gelenler' anlamında kullanıldığını ve burada Hz. Muhammed'in ümmetini temsil ettiğini ifade eder. Ayet, cennet ehlinin bu iki ana gruba ayrıldığını, sonrakilerin sayıca az olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'âhir' kelimesinin bir şeyin sonu, nihayeti anlamına geldiğini ve 'âhirîn'in de 'sonra gelenler' veya 'sonrakiler' olarak anlaşıldığını belirtir. Bu bağlamda, Kur'an'ın nazil olduğu dönemden sonraki nesilleri veya Hz. Muhammed'in ümmetini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âhir' kökünün Kur'an'da genellikle zaman veya sıra bakımından sonralığı ifade ettiğini belirtir. 'el-âhirîn' ifadesi, Vâkıa Suresi'nde 'el-evvelîn' ile birlikte kullanılarak, ümmetlerin kronolojik sıralamasına ve cennet ehlinin bu sıralamaya göre dağılımına dikkat çeker."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَلِيلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-ل-ل","rootLatin":"q-l-l","lemma":"قَلِيل","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (takdirî haber ile)","gloss":"azı/bir kısmı"},{"position":2,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":3,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"hamza-kh-r","lemma":"آخِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonrakiler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vâkı'a Sûresi** · *56/14*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/11-14*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/14*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/11-14*