# Vâkıa Sûresi, 30. Âyet (56:30)

> وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ

*Ve zillin memdûd(in)*

**Meal (Diyanet):** (28-34) (Onlar), dikensiz sidir ağaçları ve meyveleri küme küme dizili muz ağaçları altında, yayılmış sürekli bir gölgede, çağlayan bir su başında, tükenmeyen ve yasaklanmayan çok çeşitli meyveler içinde ve yüksek döşekler üzerindedirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/30

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi'nin 30. ayeti, cennet tasvirinin bir parçası olarak 'uzamış gölge' kavramını sunar. Bu kavram, cennetin sürekli ve rahatlatıcı atmosferini vurgulamak için seçilmiş olup, dilbilimsel olarak 'zıll' (gölge) ve 'memdûd' (uzatılmış) kelimelerinin birleşimiyle cennetin sonsuz huzurunu ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ظِلٍّ","root":"ظ ل ل","rootLatin":"z-l-l","meaning":"Ayette, cennetin serinletici ve sürekli var olan gölgesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zıll' kelimesini güneşin veya ateşin ışığının ulaşmadığı yer olarak tanımlar. Ayetteki 'zıllin memdûd' ifadesi, cennetteki gölgenin dünyadaki gibi geçici olmadığını, aksine sürekli ve kesintisiz olduğunu vurgular. Bu, cennet ehlinin rahatlığını ve huzurunu simgeler."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zıll' kelimesinin mecazi kullanımlarına değinir. Bu ayetteki 'zıll', gerçek bir gölge olmanın ötesinde, cennetin sunduğu sürekli bir rahatlık ve huzur halini ifade eder. 'Memdûd' ile birlikte kullanılması, bu rahatlığın sonsuzluğunu pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'zıll' kavramının genellikle olumlu bir çağrışım taşıdığını belirtir. Özellikle cennet tasvirlerinde 'gölge', serinlik, huzur ve emniyetin sembolüdür. 'Memdûd' sıfatıyla birlikte kullanılması, bu olumlu durumun kesintisiz ve sonsuz olduğunu gösterir, dünyevi gölgelerin geçiciliğinin aksine."}]},{"word":"مَّمْدُودٍ","root":"م د د","rootLatin":"m-d-d","meaning":"Ayette, gölgenin kesintisiz, sürekli ve sonsuz olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'memdûd' kelimesini 'uzatılmış, yayılmış' olarak açıklar. Bu bağlamda, cennetteki gölgenin dünyadaki gibi belirli bir zaman dilimiyle sınırlı olmadığını, aksine sürekli ve kesintisiz bir şekilde var olduğunu belirtir. Bu, cennetin sonsuz nimetlerinden biridir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'medd' kökünün 'uzatmak, yaymak, genişletmek' anlamlarına geldiğini ifade eder. 'Memdûd' ise 'uzatılmış, yayılmış' demektir. Ayetteki 'zıllin memdûd' ifadesi, cennetin gölgesinin hiçbir zaman kısalmayacağını, daima geniş ve ferahlatıcı olacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'memdûd' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, bir şeyin sürekliliğini ve kesintisizliğini ifade ettiğini belirtir. Vâkıa Suresi'ndeki bu kullanım, cennetin gölgesinin dünyadaki gibi güneşin hareketine bağlı olmadığını, aksine daimi bir serinlik ve huzur kaynağı olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ظِلٍّۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ل-ل","rootLatin":"z-l-l","lemma":"ظِلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mecrûr","gloss":"gölge"},{"position":2,"surface":"مَّمْدُودٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"م-د-د","rootLatin":"m-d-d","lemma":"مَمْدُود","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"uzamış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vâkı'a Sûresi** · *56/30*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/27-34*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/30*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/27-34*