# Vâkıa Sûresi, 52. Âyet (56:52)

> لَـَٔاكِلُونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ

*Leâkilûne min şecerin min zakkûm(in)*

**Meal (Diyanet):** (51-52) Sonra siz ey haktan sapan yalanlayıcılar! Mutlaka (cehennemde) bir ağaçtan, zakkumdan yiyeceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi'nin 52. ayeti, ahiret azabının bir tasviri olarak, cehennem ehlinin Zakkum ağacından yiyeceğini bildirmektedir. Ayet, 'yemek' ve 'Zakkum' kavramları üzerinden bu acı verici gerçeği vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"لَـَٔاكِلُونَ","root":"أكل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Cehennem ehlinin, azap olarak Zakkum ağacının meyvelerini yiyeceklerini ifade eden fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أكل' (ekl) kelimesini 'bir şeyi ağız yoluyla bedene almak' olarak tanımlar. Ayetteki 'لَـَٔاكِلُونَ' ifadesi, bu yeme eyleminin kesinliğini ve sürekliliğini vurgular; cehennemliklerin Zakkum'u zorunlu ve sürekli bir şekilde tüketeceklerini belirtir, bu da azabın şiddetini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki mecazi kullanımlara dikkat çekerken, 'yemek' fiilinin bazen 'tüketmek' veya 'bir şeyden faydalanmak' anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'لَـَٔاكِلُونَ' ifadesi, Zakkum'un gerçek anlamda yenilmesini, yani bedensel bir azap olarak tüketilmesini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki temel kavramların semantik analizini yaparken, 'yemek' fiilinin cennet ve cehennem tasvirlerinde farklı anlamlar kazandığını belirtir. Cennetteki 'yemek' bir nimeti ifade ederken, bu ayetteki 'yemek' (لَـَٔاكِلُونَ) azabın ve ıstırabın bir parçası olarak sunulur; Zakkum'un yenilmesi, cehennem ehlinin içinde bulunduğu kötü durumu pekiştirir."}]},{"word":"شَجَرٍ","root":"شجر","rootLatin":"ş-c-r","meaning":"Zakkum'un ait olduğu bitki türünü ifade eden isim.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şecer' kelimesini 'gövdesi ve dalları olan bitki' olarak açıklar. Ayetteki 'شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ' ifadesi, Zakkum'un bir ağaç türü olduğunu ve bu ağacın meyvelerinin yenileceğini belirtir, bu da azabın somut bir nesne üzerinden gerçekleştiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şecer' kelimesinin genel olarak 'bitki' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da cennet ve cehennem bağlamında özel ağaç türlerini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Burada 'şecer' kelimesi, Zakkum'un bir ağaç olduğunu ve bu ağacın meyvelerinin cehennem ehli için bir azap kaynağı olacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şecer' kelimesinin botanik bir terim olarak kullanıldığını ve genellikle meyve veren bitkileri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ' ifadesi, Zakkum'un bir ağaç olarak tasvir edilmesiyle, azabın doğasının somut ve elle tutulur bir şekilde ifade edilmesini sağlar."}]},{"word":"زَقُّومٍ","root":"زقم","rootLatin":"z-k-m","meaning":"Cehennemde azap olarak yenecek olan acı ve zehirli bir ağacın adı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'Zakkum' kelimesinin 'boğazı tıkayan, yutulması zor olan' anlamındaki 'زقم' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki 'زَقُّومٍ' ifadesi, bu ağacın meyvelerinin sadece acı değil, aynı zamanda boğucu ve yutulması güç olduğunu, dolayısıyla yiyenlere büyük bir azap vereceğini ima eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, Zakkum'u 'cehennemde biten, acı ve kötü kokulu bir ağaç' olarak tanımlar. Ayetteki 'زَقُّومٍ' kelimesi, bu ağacın niteliklerini ve cehennemdeki azapla olan doğrudan ilişkisini vurgulayarak, okuyucuya korkunç bir tablo çizer."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Zakkum' gibi özel isimlerin Kur'an'da belirli bir sembolik değer taşıdığını ve cehennemin korkunçluğunu somutlaştırdığını belirtir. 'Zakkum' kelimesi, sadece bir ağaç adı olmaktan öte, cehennem azabının acı, zehirli ve dayanılmaz doğasını temsil eden bir semboldür."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَـَٔاكِلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"آكِل","form":"Fâil","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda veya haberin mahzuf olduğu bir cümlenin haberi konumunda olduğu için merfû. Başındaki lâm, te'kid lâmıdır.","gloss":"mutlaka yiyiciler","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"شَجَرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"ş-c-r","lemma":"شَجَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ağaç","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"زَقُّومٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ق-م","rootLatin":"z-q-m","lemma":"زَقُّوم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zakkum","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Leâkilûne"},{"position":2,"translit":"min"},{"position":3,"translit":"şecerin"},{"position":4,"translit":"min"},{"position":5,"translit":"zakkûm(in)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/52*
- **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/51-56*
