# Vâkıa Sûresi, 54. Âyet (56:54)

> فَشَـٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ

*Feşâribûne ‘aleyhi mine-lhamîm(i)*

**Meal (Diyanet):** Üstüne de o kaynar sudan içeceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi'nin 54. ayeti, cehennem ehlinin karşılaşacağı azabı tasvir ederken, 'şâribûn' (içenler) ve 'hamîm' (kaynar su) kavramları üzerinden bu azabın niteliğini ve şiddetini vurgulamaktadır. Ayet, bu iki anahtar kavramla, azabın kaçınılmazlığını ve acı vericiliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَشَـٰرِبُونَ","root":"ش ر ب","rootLatin":"ş-r-b","meaning":"Bu kelime, 'içmek' fiilinin çoğul ism-i failidir ve ayette cehennem ehlinin kaynar sudan içeceklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şürb' (içmek) kelimesini, bir sıvıyı boğazdan geçirmek olarak tanımlar. Ayetteki 'şâribûn' ifadesi, bu eylemin sürekli ve zorunlu bir şekilde gerçekleşeceğini, cehennemliklerin bu kaynar suyu içmeye mecbur bırakılacaklarını gösterir. Bu, sadece bir eylem değil, aynı zamanda bir azap biçimidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki kullanımlarda 'şürb' kelimesinin bazen mecazi anlamlar taşıyabileceğine işaret etse de, bu ayetteki 'şâribûn' ifadesinin 'hamîm' (kaynar su) ile birlikte kullanılması, kelimenin gerçek anlamında, yani acı verici bir içme eylemi olarak anlaşılması gerektiğini belirtir. Bu, azabın somut ve fiziksel yönünü vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'içmek' fiilinin, cennet ve cehennem tasvirlerinde farklı çağrışımlar taşıdığını belirtir. Cennetteki içecekler bir lütuf ve zevk kaynağı iken, cehennemdeki 'şâribûn' eylemi, bir ceza ve ıstırap kaynağıdır. Bu ayetteki kullanım, cehennemliklerin bu eylemi kendi iradeleri dışında, azabın bir parçası olarak gerçekleştireceklerini gösterir."}]},{"word":"ٱلْحَمِيمِ","root":"ح م م","rootLatin":"h-m-m","meaning":"Bu kelime, 'kaynar su' veya 'çok sıcak su' anlamına gelir ve ayette cehennem ehlinin içeceği azap verici sıvıyı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hamîm' kelimesini 'şiddetli sıcak su' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, bu suyun sadece sıcak değil, aynı zamanda yakıcı ve içilmesi imkansız derecede acı verici olduğunu vurgular. Bu, cehennem azabının fiziksel ve dayanılmaz niteliğini ortaya koyar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hamîm' kelimesinin kök anlamının 'şiddetli sıcaklık' olduğunu ve Kur'an'da genellikle cehennem ehlinin içeceği veya yıkanacağı su için kullanıldığını belirtir. Vâkıa 54'teki 'hamîm', cehennemliklerin susuzluklarını gidermek için değil, aksine azaplarını artırmak için içmek zorunda kalacakları bir sıvıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hamîm' kelimesinin 'hararet' (sıcaklık) kökünden geldiğini ve en yüksek derecede sıcak olan suyu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hamîm' kullanımı, bu suyun sadece sıcak olmakla kalmayıp, aynı zamanda yakıcı ve tahrip edici bir özelliğe sahip olduğunu, dolayısıyla içenlere büyük bir ıstırap vereceğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hamîm' kelimesinin Kur'an'daki bağlamlarda genellikle 'cehennem azabı' ile ilişkilendirildiğini ve bu kelimenin, azabın şiddetini ve dayanılmazlığını vurgulayan güçlü bir sembol olduğunu ifade eder. Vâkıa 54'teki 'hamîm', cehennemliklerin kaçamayacakları ve sürekli maruz kalacakları bir azap unsurudur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve"},{"position":1,"surface":"شَـٰرِبُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شَارِب","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"içenler"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَمِيمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-م-م","rootLatin":"ḥ-m-m","lemma":"حَمِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kaynar su"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vâkı'a Sûresi** · *56/54*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/51-56*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/54*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/51-56*