# Vâkıa Sûresi, 59. Âyet (56:59)

> ءَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلْخَـٰلِقُونَ

*E-entum taḣlukûnehu em nahnu-lḣâlikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onu siz mi yaratıyorsunuz, yoksa yaratan biz miyiz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/59

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi'nin 59. ayeti, insanın yaratılışındaki ilahi kudreti vurgulayarak, meniden insan yaratma fiilinin yalnızca Allah'a ait olduğunu sorgulayıcı bir üslupla ortaya koymaktadır. Ayet, 'yaratma' fiili üzerinden insanın acizliğini ve Allah'ın mutlak yaratıcılığını dilbilimsel olarak pekiştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَخْلُقُونَهُۥٓ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Siz mi onu yaratıyorsunuz, şekillendiriyorsunuz anlamında, fiilin failinin kim olduğu sorgulanmaktadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' (خلق) kelimesinin asıl anlamının 'takdir etmek' (تقدير) olduğunu belirtir. Bir şeyi ölçüp biçerek, belirli bir düzene göre meydana getirmektir. Bu ayetteki 'tahlukûne' fiili, meniden insan yaratma fiilinin bu takdir ve düzenleme boyutunu, yani 'yaratma' eylemini insana atfetmenin imkansızlığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesinin Kur'an'da 'icad etmek, var etmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'tahlukûne' fiili, meniden insanı var etme, yoktan meydana getirme fiilinin insana değil, yalnızca Allah'a ait olduğunu mecazi bir sorgulama ile ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'yoktan var etme' veya 'bir şeyi önceden belirlenmiş bir plana göre meydana getirme' olduğunu belirtir. Ayetteki 'tahlukûne' fiili, bu yaratma eyleminin insan tarafından gerçekleştirilemeyeceğini, zira insanın böyle bir güce sahip olmadığını vurgulayarak, Allah'ın mutlak yaratıcılığını pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْخَـٰلِقُونَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yaratanlar, yaratıcılar anlamında, yaratma fiilini gerçekleştirenlerin kim olduğu sorusuna cevap olarak Allah'ın sıfatını ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'el-Hâlık' isminin, 'yoktan var eden, her şeyi bir ölçü ve düzene göre yaratan' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hâlikûne' ifadesi, bu sıfatın çoğul formuyla, yaratma fiilinin tekil bir varlığa, yani Allah'a ait olduğunu ve bu fiilde O'na ortak koşulamayacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'halk' kelimesinin 'bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde meydana getirme' anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'el-Hâlikûne' kelimesi, meniden insan yaratma fiilinin bu benzersiz ve örneksiz yaratma gücünü ifade ederek, bu gücün yalnızca Allah'a ait olduğunu kesin bir dille belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Hâlık' isminin Kur'an'da genellikle Allah'ın evreni ve içindekileri yoktan var etme, şekil verme ve düzenleme gücünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hâlikûne' ifadesi, bu ilahi sıfatın mutlaklığını ve meniden insan yaratma gibi mucizevi bir fiilin ancak bu sıfatın sahibi tarafından gerçekleştirilebileceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ءَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ءَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":2,"surface":"تَخْلُقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yaratıyorsunuz"},{"position":2,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":4,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"biz"},{"position":5,"surface":"ٱلْخَـٰلِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَالِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yaratanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vâkı'a Sûresi** · *56/59*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/57-62*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/59*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/57-62*