# Vâkıa Sûresi, 6. Âyet (56:6)

> فَكَانَتْ هَبَآءً مُّنۢبَثًّا

*Fekânet hebâen munbeśśâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (3-7) Yeryüzü şiddetle sarsıldığı, dağlar parça parça dağılıp saçılmış toz olduğu ve siz de üç sınıf olduğunuz zaman, O, (kimini) yükseltir, (kimini) alçaltır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi'nin 6. ayeti, kıyamet günündeki dehşetli manzarayı tasvir ederken, dağların parçalanarak toz haline gelmesini 'hebâen munbessen' ifadeleriyle anlatır. Bu kavramlar, yok oluşun ve dağılışın şiddetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"هَبَآءً","root":"ه ب و","rootLatin":"h-b-v","meaning":"Dağların parçalanmasıyla ortaya çıkan, havada uçuşan toz, zerreler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hebâ''yı güneş ışığında görünen ince toz zerreleri olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, dağların şiddetli bir şekilde parçalanarak en küçük zerrelere ayrılmasını ve havada dağılmasını ifade eder, bu da kıyametin dehşetini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hebâ''yı 'toz' olarak açıklar ve bu ayette dağların tamamen ufalanıp yok olmasını mecazi olarak ifade ettiğini belirtir. Dağların sağlamlığının aksine, kıyamet anında bu toz zerresi kadar değersiz hale gelmesini anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hebâ''nın Kur'an'daki kullanımının genellikle bir şeyin tamamen değersizleşmesi, yok olması ve gözle görülür bir varlığının kalmaması anlamında olduğunu belirtir. Vâkıa 6'da bu, dağların mutlak bir yok oluşa uğramasını ve varlıklarının anlamsızlaşmasını sembolize eder."}]},{"word":"مُّنۢبَثًّا","root":"ب ث ث","rootLatin":"b-s-s","meaning":"Dağılmış, yayılmış, etrafa saçılmış.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'munbessen' kelimesini 'dağılmış, yayılmış' olarak açıklar. Ayetteki 'hebâen munbessen' ifadesiyle, dağlardan çıkan tozun sadece var olmakla kalmayıp, aynı zamanda her yöne dağılarak geniş bir alana yayılmasını ve bu dağılımın şiddetini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bess' kökünün 'bir şeyi dağıtmak, yaymak' anlamına geldiğini belirtir. 'Munbessen' ise bu dağılma eyleminin pasif halini ifade eder. Ayette, dağların toz haline geldikten sonra bu tozun rüzgarla veya başka bir etkiyle geniş bir alana saçılmasını ve yok oluşun kapsamını anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'bess' kökünün Kur'an'da genellikle bir şeyin parçalanıp dağılması, yayılması ve çoğalması anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Vâkıa 6'da 'munbessen' kelimesi, dağların toz haline geldikten sonra bu tozun her yere saçılmasını, yani yok oluşun ve dağılışın tam ve kapsamlı olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece, ve"},{"position":1,"surface":"كَانَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":2,"surface":"هَبَآءً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-ب-و","rootLatin":"h-b-w","lemma":"هَبَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَتْ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"toz duman"},{"position":3,"surface":"مُّنۢبَثًّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ب-ث-ث","rootLatin":"b-th-th","lemma":"مُنْبَثّ","form":"İnfi'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (هَبَآءً) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"dağılmış, saçılmış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vâkı'a Sûresi** · *56/4-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *56/4-6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *56/4-6*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/6*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/4-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *56/4-6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *56/4-6*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/6*