# Vâkıa Sûresi, 70. Âyet (56:70) > لَوْ نَشَآءُ جَعَلْنَـٰهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ *Lev neşâu ce'alnâhu ucâcen felevlâ teşkurûn(e)* **Meal (Diyanet):** Dileseydik onu acı bir su yapardık. O halde şükretseydiniz ya!. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/70 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini ve nimetlerini vurgulayarak, suyun tatlılığını dileseydi acı yapabileceğini belirtir ve insanları şükretmeye teşvik eder. Anahtar kavramlar, Allah'ın iradesi, suyun niteliği ve şükür kavramı etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"نَشَآءُ","root":"ن ش أ","rootLatin":"n-ş-e","meaning":"Allah'ın bir şeyi var etme, meydana getirme veya dileme kudretini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Neş'e (نَشْأَة) kelimesi, bir şeyin başlangıcı ve ortaya çıkışı anlamına gelir. 'Neşâ' (نَشَاءُ) fiili ise, Allah'ın bir şeyi yaratma, var etme veya dileme kudretini gösterir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın suyu tatlı kılma veya acılaştırma iradesine işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Meşîet (مَشِيئَة), bir şeyin olmasını dilemek ve ona karar vermek demektir. Ayetteki 'lev neşâ' (لَوْ نَشَآءُ) ifadesi, Allah'ın mutlak iradesini ve kudretini vurgular; dileseydi suyu farklı bir nitelikte yaratabileceğini belirtir."}]},{"word":"جَعَلْنَـٰهُ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, kılmak veya yaratmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceale (جَعَلَ) fiili, Kur'an'da bazen 'halk' (yaratmak) anlamında kullanılır. Bu ayette 'cealnâhu' (جَعَلْنَاهُ) ifadesi, Allah'ın suyu acı bir hale dönüştürme veya o şekilde yaratma kudretini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ceale (جَعَلَ) fiili, bir şeyi bir durumdan başka bir duruma çevirmek veya bir şeye bir özellik vermek anlamında mecazi olarak kullanılır. Ayetteki 'cealnâhu ücâcen' (جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا) ifadesi, suyun tatlılığını acılığa çevirme gücünü mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ceale' (جَعَلَ) fiili, genellikle Allah'ın yaratma ve düzenleme eylemlerini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın suyun niteliğini belirleme ve değiştirme gücünü göstererek, O'nun evren üzerindeki mutlak hakimiyetini vurgular."}]},{"word":"أُجَاجًا","root":"أ ج ج","rootLatin":"e-c-c","meaning":"Çok acı, tuzlu ve içilemez su anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ücâc (أُجَاج) kelimesi, şiddetli tuzluluğu veya acılığı nedeniyle içilemeyen suya denir. Ayette, Allah'ın dileseydi tatlı suyu bu nitelikte yaratabileceğini belirterek, tatlı suyun bir nimet olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ücâc (أُجَاج), çok tuzlu ve acı su demektir. Bu kelime, suyun içilemez ve faydasız hale gelmesini ifade eder. Ayette, Allah'ın kudretini ve tatlı su nimetinin değerini göstermek için zıt bir durum olarak kullanılmıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ücâc (أُجَاج) kelimesi, Kur'an'da suyun olumsuz bir niteliğini, yani içilemez derecede acı veya tuzlu olmasını ifade eder. Bu ayette, tatlı suyun bir lütuf olduğunu ve Allah'ın dilediği takdirde bu lütfu kaldırabileceğini hatırlatır."}]},{"word":"تَشْكُرُونَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Allah'ın nimetlerini bilmek, itiraf etmek ve bu nimetlere karşılık minnettarlık göstermek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şükür (شُكْر), nimeti bilmek ve onu sahibine nispet etmektir. Ayetteki 'teşkurûn' (تَشْكُرُونَ) ifadesi, Allah'ın tatlı su gibi büyük nimetlerine karşı kulların minnettarlık göstermesi ve bu nimetleri doğru kullanması gerektiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şükür (شُكْر), dil ile övgü, kalp ile tasdik ve azalarla amel etmek suretiyle nimet sahibine karşı minnettarlığı ifade etmektir. Ayetteki soru kalıbı, insanların bu açık nimete karşı neden şükretmediklerini sorgulayarak, onları düşünmeye ve şükretmeye davet eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şükür (شُكْر), Kur'an'da Allah'ın lütuflarına karşı insanın göstermesi gereken temel bir ahlaki tutumdur. Bu ayette, suyun tatlılığının Allah'tan gelen büyük bir nimet olduğu ve bu nimete karşı şükretmenin bir görev olduğu açıkça belirtilir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["sukur","rizik","tabiat-ayetleri"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"نَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"dileriz"},{"position":3,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptık"},{"position":3,"surface":"ـٰهُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"أُجَاجًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ج-ج","rootLatin":"a-j-j","lemma":"أُجَاج","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"acı"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":5,"surface":"لَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Tahdîd Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hala ... değil mi?"},{"position":6,"surface":"تَشْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"sh-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû (nûn harfinin sabit kalmasıyla)","gloss":"şükrediyorsunuz"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Vâkı'a Sûresi** · *56/70* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/68-70* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/70* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/68-70*