# Vâkıa Sûresi, 76. Âyet (56:76) > وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ *Ve-innehu lekasemun lev ta'lemûne ‘azîm(un)* **Meal (Diyanet):** (75-76) Yıldızların yerlerine yemin ederim ki, -eğer bilirseniz, gerçekten bu, büyük bir yemindir- **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/76 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Vâkıa Suresi'nin 76. ayeti, Allah'ın yıldızların konumlarına yemin etmesini ve bu yeminin büyüklüğünü vurgular. Ayet, 'yemin' ve 'büyük' kavramları üzerinden ilahi kudretin ve yaratılışın azametine dikkat çekerken, muhatabın bu yeminin değerini idrak edemediği imasına yer verir.","keyConcepts":[{"word":"لَقَسَمٌ","root":"ق س م","rootLatin":"k-s-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın bir şeye yemin etmesini ifade eder ve yeminin önemini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kasem' (قسم) kelimesinin bir şeyi kesinleştirmek, teyit etmek ve bir hükmü güçlendirmek için kullanılan bir ifade olduğunu belirtir. Ayetteki 'le-kasem' (لَقَسَمٌ) ifadesi, yeminin sıradan bir yemin değil, Allah tarafından yapılan ve büyük bir hakikati pekiştiren bir yemin olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki yeminlerin (kasem) genellikle yemin edilen şeyin azametine ve yemin edilen şeyin delil olarak sunulduğu konunun önemine işaret ettiğini ifade eder. Bu ayetteki yemin, yıldızların konumlarının (mevâki'i'n-nücûm) önemine ve Allah'ın kudretine dikkat çekmek için kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki yeminlerin (kasem) sadece bir ifade biçimi olmadığını, aynı zamanda yemin edilen şeyin ilahi düzendeki yerini ve önemini vurgulayan, muhatabı düşünmeye sevk eden güçlü retorik araçlar olduğunu belirtir. Buradaki yemin, yıldızların düzeninin Allah'ın varlığına ve kudretine bir delil olduğunu ima eder."}]},{"word":"تَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bu kelime, bilmek, idrak etmek ve anlamak anlamlarına gelir ve muhatabın bu yeminin büyüklüğünü tam olarak kavrayamadığına işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ilm' (علم) kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek ve onu olduğu gibi kavramak olarak tanımlar. Ayetteki 'lev ta'lemûne' (لَوْ تَعْلَمُونَ) ifadesi, muhatapların bu yeminin gerçek değerini ve ardındaki ilahi hikmeti tam olarak kavrayamadıklarını, bilselerdi onun azametini anlayacaklarını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilm'in (علم) cehaletin zıttı olduğunu ve bir şeyin mahiyetini kavramayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanım, insanların bu yeminin derinliğini ve önemini tam olarak idrak edememelerinin, onların bilgi eksikliğinden kaynaklandığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' (علم) kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle hakikati anlama, idrak etme ve doğru bilgiye ulaşma bağlamında kullanıldığını ifade eder. 'Lev ta'lemûne' ifadesi, eğer insanlar bu yeminin gerçek anlamını ve yemin edilen şeyin (yıldızların konumları) önemini bilselerdi, onun ne kadar büyük bir yemin olduğunu anlayacaklarını ima eder."}]},{"word":"عَظِيمٌ","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Bu kelime, büyük, yüce ve azametli anlamlarına gelir ve yeminin değerini ve önemini niteler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'azîm' (عظيم) kelimesinin büyüklük, yücelik ve önem ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kasemün azîm' (قَسَمٌ عَظِيمٌ) ifadesi, bu yeminin sıradan bir yemin olmadığını, Allah'ın kudretini ve yaratılışındaki azameti gösteren, çok büyük ve önemli bir yemin olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'azîm' (عظيم) kelimesinin hem maddi hem de manevi büyüklüğü ifade ettiğini, Allah'a nispet edildiğinde ise O'nun mutlak yüceliğini ve kudretini gösterdiğini belirtir. Ayetteki yemin, Allah'ın yıldızların konumlarına yemin etmesiyle, bu yeminin ilahi katındaki değerini ve azametini ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azîm' (عظيم) kelimesinin bir şeyin şanını, değerini ve etkisini artıran bir sıfat olduğunu ifade eder. Bu ayetteki 'azîm' kelimesi, yemin edilen şeyin (yıldızların konumları) ve yeminin kendisinin ne kadar büyük bir hakikati barındırdığını, insanların idrakinin ötesinde bir yüceliğe sahip olduğunu belirtir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tabiat-ayetleri","tevhid"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"o"},{"position":2,"surface":"لَقَسَمٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":2,"surface":"قَسَمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-س-م","rootLatin":"q-s-m","lemma":"قَسَم","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yemin"},{"position":3,"surface":"لَّوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":4,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilirseniz"},{"position":5,"surface":"عَظِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin (قَسَمٌ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/76* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/75-76* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/76* - **Vâkı'a Sûresi** · *56/75-76* - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*