# Vâkıa Sûresi, 80. Âyet (56:80)

> تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

*Tenzîlun min rabbi-l'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Alemlerin Rabb'inden indirilmedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/80

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi 80. ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini ve yüceliğini vurgulamaktadır. Ayet, Kur'an'ın 'Alemlerin Rabbi'nden indirilmiş' olduğunu belirterek onun kutsallığını ve evrensel mesajını ortaya koyar. Dilbilimsel olarak, 'tenzîl' kelimesi vahyin iniş sürecini, 'Rabb' kelimesi Allah'ın terbiye edici ve yönetici sıfatını, 'âlemîn' ise yaratılmışların tümünü kapsayan geniş bir anlam taşır.","keyConcepts":[{"word":"تَنزِيلٌ","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah tarafından aşamalı olarak indirilme, vahiy.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نُزُول), yüksek bir yerden alçak bir yere inmek demektir. Tenzîl (تَنْزِيل) ise, bir şeyi parça parça, aşamalı olarak indirmektir. Ayetteki 'tenzîl' kelimesi, Kur'an'ın Allah katından peygambere bir defada değil, zaman içinde, ihtiyaçlara binaen indirildiğini ifade eder. Bu, Kur'an'ın tedricî vahyini ve ilahi kaynağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tenzîl, Allah'ın kelamını kullarına ulaştırmasıdır. Bu ayetteki 'tenzîl', Kur'an'ın Allah'tan geldiğini ve O'nun sözü olduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder. İndirme eylemi, Allah'ın kudretini ve vahyin kutsallığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tenzîl' kavramını Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve onun 'vahiy' olgusunu ifade ettiğini belirtir. Kur'an'ın 'tenzîl' olması, onun insan sözü değil, ilahi bir mesaj olduğunu ve bu nedenle mutlak otoriteye sahip olduğunu gösterir. Bu, Kur'an'ın kaynağına dair kesin bir beyandır."}]},{"word":"رَبِّ","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, yetiştiren, sahip olan, yöneten ve hükmeden.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb (رَبّ), aslen terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek demektir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, yönetme ve hükmetme anlamlarını içerir. Ayette 'Rabbi'l-âlemîn' olarak geçmesi, Allah'ın sadece insanlığın değil, tüm varlık âleminin yaratıcısı, yöneticisi ve terbiye edicisi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rabb, malik, seyyid, müdebbir, mürebbi ve müslim anlamlarına gelir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyin sahibi, yöneticisi ve terbiye edicisi olduğunu ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Kur'an'ın bu yüce ve mutlak otorite sahibi varlık tarafından indirildiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel isimlerinden biri olduğunu ve O'nun yaratıcı, koruyucu ve hükmedici rolünü ifade ettiğini belirtir. 'Rabbi'l-âlemîn' ifadesi, Allah'ın evrensel egemenliğini ve tüm varlıklar üzerindeki mutlak otoritesini vurgular. Bu bağlamda Kur'an'ın, bu evrensel Rab'den gelen bir mesaj olduğu anlaşılır."}]},{"word":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Tüm varlık âlemleri, insanlar, cinler ve diğer yaratılmışlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlem (عَالَم), ilim (عِلْم) kökünden türemiştir ve kendisiyle bir şeyin bilindiği her şeye denir. Çoğulu 'âlemîn' (عَالَمِينَ) ise, Allah'tan başka akıl sahibi tüm varlıkları kapsar; insanlar, cinler ve melekler gibi. Ayette 'Rabbi'l-âlemîn' ifadesi, Allah'ın sadece belirli bir topluluğun değil, tüm varlık âlemlerinin Rabbi olduğunu, dolayısıyla Kur'an'ın mesajının evrensel olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Âlem, Allah'ın varlığına delalet eden her şeydir. 'Âlemîn' ise, Allah'tan başka her şeyi kapsar. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın sadece belirli bir kavmin veya coğrafyanın değil, tüm evrenin ve içindeki her şeyin Rabbi olduğunu vurgular. Kur'an'ın bu evrensel Rab'den gelmesi, onun mesajının da evrensel bir nitelik taşıdığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âlemîn' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve genellikle 'tüm varlıklar, tüm yaratılmışlar' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Rabbi'l-âlemîn' terkibi, Allah'ın mutlak egemenliğini ve yaratılmışlar üzerindeki sınırsız kudretini ifade eder. Bu bağlamda, Kur'an'ın mesajının tüm âlemlere hitap eden, evrensel bir rehber olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَنزِيلٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"تَنزِيل","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda'nın haberi olduğu için merfû","gloss":"indirilme"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":4,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَالَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"âlemlerin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** · *56/77-80*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *56/77-80*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/77-80*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/77-80*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/80*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *56/80*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/80*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/80*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/80*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *56/80*