# Vâkıa Sûresi, 82. Âyet (56:82)

> وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ

*Ve tec'alûne rizkakum ennekum tukeżżibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (81-82) Şimdi siz, bu sözü mü küçümsüyorsunuz ve Allah'ın verdiği rızka O'nu yalanlayarak mı şükrediyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/82

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Vâkıa Suresi'nin 82. ayeti, insanların Allah'ın kendilerine bahşettiği rızka karşı nankörlük etmelerini ve onu yalanlamalarını eleştirmektedir. Ayet, rızık kavramının sadece maddi bir geçim kaynağı olmaktan öte, Allah'ın bir nimeti ve imtihan vesilesi olduğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تَجْعَلُونَ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Bir şeyi bir hale dönüştürmek, kılmak, yapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir durumdan başka bir duruma dönüştürmek, bir şeyi başka bir şey yerine koymak veya bir hüküm vermek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tec'alûne' ifadesi, insanların rızıklarını yalanlama eylemine dönüştürmelerini, yani rızka karşı şükran yerine inkârı tercih etmelerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ceale' fiilinin 'saymak, kabul etmek, addetmek' anlamlarını da taşıdığını vurgular. Bu bağlamda ayet, insanların Allah'ın kendilerine verdiği rızkı, şükür ve itaat vesilesi olarak görmek yerine, onu yalanlama ve inkâr etme aracı olarak kabul ettiklerini anlatır."}]},{"word":"رِزْقَكُمْ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah tarafından canlılara verilen her türlü geçim kaynağı ve nimettir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rızk' kelimesinin Allah'ın kullarına bahşettiği, yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'rızkaküm' ifadesi, sadece yiyecek ve içecek gibi maddi şeyleri değil, aynı zamanda sağlık, afiyet, bilgi gibi manevi nimetleri de içerir ve bunların Allah'tan geldiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk'ın hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsadığını, Allah'ın kullarına lütfettiği her türlü ihsanı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, insanların kendilerine verilen bu geniş kapsamlı nimetlere karşı nankörlük etmeleri eleştirilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'rızk' kavramının sadece maddi geçim kaynağı olmaktan öte, Allah'ın mutlak kudretinin ve cömertliğinin bir tezahürü olduğunu belirtir. Ayet, bu ilahi lütfa karşı gösterilen inkârcı tavrı kınamaktadır."}]},{"word":"تُكَذِّبُونَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmektir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kezzebe' fiilinin 'yalanlamak' anlamının yanı sıra, 'inkâr etmek' ve 'doğruluğunu kabul etmemek' anlamlarına da geldiğini ifade eder. Ayetteki 'tükezzibûne' ifadesi, insanların Allah'ın kendilerine verdiği rızkın kaynağını ve dolayısıyla Allah'ın varlığını ve kudretini inkâr etmelerini anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tekzîb'in bir sözün veya bir gerçeğin doğru olmadığını iddia etmek olduğunu belirtir. Bu ayette, insanlar rızkın Allah'tan geldiği gerçeğini yalanlayarak, aslında Allah'ın kudretini ve nimet vericiliğini inkâr etmektedirler."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezibe' kökünün Kur'an'da genellikle hakikati reddetme, peygamberleri ve ilahi mesajları yalanlama bağlamında kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'tükezzibûne', rızkın Allah'tan geldiği gerçeğini yalanlayarak, Allah'a karşı nankörlük etme ve O'nun nimetlerini inkâr etme anlamını taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","sukur","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تَجْعَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kılıyorsunuz"},{"position":2,"surface":"رِزْقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rızkı"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":3,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"siz"},{"position":4,"surface":"تُكَذِّبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yalanlıyorsunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/82*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/81-82*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/82*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/81-82*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*