# Vâkıa Sûresi, 86. Âyet (56:86)

> فَلَوْلَآ إِن كُنتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ

*Felevlâ in kuntum ġayra medînîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (86-87) Eğer hesaba çekilmeyecekseniz ve doğru söyleyenler iseniz, onu geri döndürsenize!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/86

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ölüm anındaki çaresizliği ve ilahi kudret karşısındaki acziyeti vurgulamaktadır. 'Medînîn' kelimesi, hesap ve karşılık görme anlamıyla ahiret inancının temelini oluştururken, ayet insanın kendi kaderi üzerindeki sınırlı gücünü ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كُنتُمْ","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Burada 'olmak, bulunmak' anlamında kullanılmış olup, bir durumun veya şartın varlığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kâne' fiilinin genellikle bir şeyin varlığını, meydana gelişini veya bir hal üzere bulunmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'in kuntum' (eğer siz iseniz/iseniz), bir şartın veya varsayımın gerçekleşme ihtimalini dile getirir. (el-Müfredât, s. 445)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kâne' fiilinin hem zamanlı hem de zamansız varoluşu ifade edebileceğini, bu ayette ise 'eğer siz böyle bir durumda iseniz' anlamında şart edatıyla birlikte kullanıldığını açıklar. (el-Külliyyât, s. 776)"}]},{"word":"غَيْرَ","root":"غ ي ر","rootLatin":"ğ-y-r","meaning":"Bir şeyin zıddını, farklılığını veya olumsuzluğunu ifade eden bir edattır; burada 'değil' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'gayr' kelimesinin Kur'an'da 'başka, farklı, değil' anlamlarında kullanıldığını ve olumsuzluk edatı olarak işlev gördüğünü belirtir. Ayetteki 'gayra medînîn' ifadesi, 'hesaba çekilmeyenler değilseniz' anlamını pekiştirir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 269)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'gayr' kelimesinin istisna, sıfat veya hal olarak gelebileceğini ve genellikle kendisinden sonra gelen kelimenin anlamını olumsuzladığını ifade eder. Burada 'medînîn' kelimesinin olumsuzluğunu vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 129)"}]},{"word":"مَدِينِينَ","root":"د ي ن","rootLatin":"d-y-n","meaning":"Hesaba çekilenler, karşılık görenler veya borçlu olanlar anlamında olup, ahirette amellerin karşılığının görüleceği inancını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'dîn' kökünün 'ceza, karşılık, hesap' anlamlarına geldiğini ve 'medînîn' kelimesinin de 'cezalandırılanlar, hesaba çekilenler' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki 'gayra medînîn' ifadesi, 'hesaba çekilmeyecek değilseniz' anlamını taşır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 467)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dîn' kelimesinin hem 'itaat' hem de 'ceza, karşılık' anlamlarını içerdiğini belirtir. 'Medînîn' ise, 'karşılık görenler, borçlu olanlar' demektir ki, bu bağlamda ahirette amellerinin karşılığını görecek olanları ifade eder. (el-Müfredât, s. 308)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dîn' kavramının Kur'an'da 'hesap günü, ceza ve mükafat' anlamında merkezi bir rol oynadığını vurgular. 'Medînîn' kelimesi, bu hesap gününde amellerinin karşılığını alacak olanları, yani ilahi adalete tabi olanları ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 155-157)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","hesap-mizan","ahiret-mukafat","olum"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"لَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahdîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"neden olmasın / eğer değilse"},{"position":2,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"eğer"},{"position":3,"surface":"كُنْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":3,"surface":"تُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû mahallen","gloss":"siz"},{"position":4,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"değil"},{"position":5,"surface":"مَدِينِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"مَدِين","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"غَيْر kelimesine muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"karşılık görenler / hesaba çekilenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/86*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/83-87*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/86*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/83-87*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*