# Vâkıa Sûresi, 87. Âyet (56:87) > تَرْجِعُونَهَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ *Terci'ûnehâ in kuntum sâdikîn(e)* **Meal (Diyanet):** (86-87) Eğer hesaba çekilmeyecekseniz ve doğru söyleyenler iseniz, onu geri döndürsenize! **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/87 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, ölüm anındaki çaresizliği ve ilahi kudret karşısındaki insan acizliğini vurgulamaktadır. 'Geri çevirme' ve 'doğruluk' kavramları üzerinden, ölümün kaçınılmazlığına ve insanın bu süreçteki etkisizliğine dikkat çekilmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَرْجِعُونَهَآ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Canı veya ruhu geri döndürmek, ölüm anında çıkan ruhu bedene iade etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesini bir şeyin geldiği yere geri dönmesi olarak açıklar. Ayetteki 'terciûnehâ' ifadesi, canın bedenden ayrılma anında onu tekrar bedene döndürme gücüne sahip olup olmadıkları sorusuyla, insanın bu konudaki acizliğini vurgular. (el-Müfredât, s. 321)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'terciûnehâ' ifadesini 'onu geri çevirsenize' şeklinde mecazi bir anlamla açıklar. Burada kastedilen, ölüm anında canın bedenden ayrılmasını engelleyip onu geri döndürme kudretidir ki bu, insanların yapamayacağı bir şeydir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 268)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'geri dönme' (rücû') kavramının genellikle Allah'a dönüşü ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'terciûnehâ' fiili, bu genel anlamdan farklı olarak, ölüm anında ruhun bedene geri döndürülmesi gibi imkansız bir eylemi ifade ederek insanın sınırlılığını gösterir."}]},{"word":"كُنتُمْ","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Var olmak, olmak, bulunmak anlamında olup, burada bir durumun veya şartın gerçekleşmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kâne' fiilinin zaman ve durum bildiren geniş bir anlama sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 'in küntüm' ifadesi, 'eğer siz iseniz' anlamında bir şart edatıyla birlikte kullanılarak, iddia edilen bir durumun (doğruluk) gerçekleşmesi halinde ortaya çıkacak bir meydan okumayı ifade eder. (el-Külliyyât, s. 747)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kâne' fiilinin bazen 'var olmak' anlamında kullanıldığını ve burada 'eğer siz var iseniz' veya 'eğer siz bu durumda iseniz' anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki bağlamda, 'sözünüzde doğru iseniz' şartını pekiştirir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 129)"}]},{"word":"صَـٰدِقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Doğru söyleyen, sözünde duran, samimi olan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sıdk' kelimesini sözün veya fiilin gerçeğe uygun olması olarak tanımlar. 'Sâdikîn' ise bu niteliğe sahip olanlardır. Ayetteki 'in küntüm sâdikîn' ifadesi, onların ölümden sonra dirilişin veya ilahi kudretin olmadığını iddia etmelerindeki samimiyetlerini sorgular ve bu iddialarının boş olduğunu gösterir. (el-Müfredât, s. 469)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sâdikîn' kelimesini 'doğru söyleyenler' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, 'eğer iddialarınızda doğru iseniz, o zaman canı geri çevirin' meydan okumasıyla, onların iddialarının asılsızlığını ortaya koyar. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 450)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sıdk' kavramının Kur'an'da hem sözde hem de fiilde dürüstlüğü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'sâdikîn' kelimesi, inkarcıların ölüm ve ahiret hakkındaki iddialarının gerçek dışı olduğunu, eğer doğru olsalardı ölüm anında canı geri çevirebileceklerini ima eder. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 210)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["dirilis","hesap-mizan","kufur-sirk","olum"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Terci'ûnehâ"},{"position":2,"translit":"in"},{"position":3,"translit":"kuntum"},{"position":4,"translit":"sâdikîn(e)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"تَرْجِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"geri çevirirsiniz","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":3,"surface":"كُنْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"صَادِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"ṣ-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"doğru söyleyenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96* - **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/87* - **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/83-87* - **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/87* - **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/83-87* - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*