# Vâkıa Sûresi, 89. Âyet (56:89)

> فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ

*Feravhun ve rayhânun ve cennetu na'îm(in)*

**Meal (Diyanet):** (88-89) Fakat (ölen kişi) Allah'a yakın kılınmışlardan ise, ona rahatlık, güzel rızık ve Naim cenneti vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/56/89

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ahiretteki mükafatı tasvir ederken, özellikle 'gözdeler' zümresine vaat edilen nimetleri 'revh', 'reyhan' ve 'cennetü naîm' kavramları üzerinden ifade etmektedir. Kelimelerin etimolojik kökenleri ve semantik derinlikleri, bu mükafatın mahiyetini ve zenginliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَرَوْحٌ","root":"ر و ح","rootLatin":"r-v-h","meaning":"Ayetteki bağlamda 'rahatlık, huzur, esenlik' anlamlarına gelir ve ölüm sonrası elde edilecek manevi ve fiziksel ferahlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'revh' kelimesinin 'ruh' ile aynı kökten geldiğini ve 'rahatlık, genişlik, ferahlık' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımıyla, ölüm sonrası sıkıntıların giderilmesi ve yerine gelen huzur ve esenliği vurgular. (el-Müfredât, s. 367)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'revh' kelimesini 'rahatlık ve ferahlık' olarak açıklar. Bu ayetteki 'revh', dünyevi sıkıntılardan kurtulup ahiretteki genişliğe ve huzura kavuşmayı mecazi olarak ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, II, 258)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ruh' kökünden türeyen kelimelerin 'canlılık, nefes, rahatlama' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. 'Revh'in bu ayetteki kullanımı, ölümün getirdiği sıkıntıların ardından gelen ilahi bir rahatlama ve ferahlık hali olarak yorumlanabilir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 210)"}]},{"word":"وَرَيْحَانٌ","root":"ر و ح","rootLatin":"r-v-h","meaning":"Ayetteki bağlamda 'güzel koku, hoşluk, rızık' anlamlarına gelir ve cennet ehlinin nail olacağı maddi ve manevi güzellikleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'reyhan' kelimesinin 'güzel kokulu bitki' anlamına geldiğini ve aynı zamanda 'rızık' anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'reyhan', cennetin hoş kokularını ve aynı zamanda cennet ehlinin kolayca elde edeceği rızıkları sembolize eder. (el-Müfredât, s. 367)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'reyhan'ı 'rızık' olarak tefsir eder. Bu ayetteki 'reyhan', cennet ehlinin zahmetsizce ulaşacağı, hoş ve lezzetli rızıkları ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 467)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'reyhan'ın hem 'güzel koku' hem de 'rızık' anlamlarını içerdiğini vurgular. Ayetteki kullanımı, cennetin hem duyusal güzelliklerini (kokularını) hem de maddi nimetlerini (rızıklarını) bir arada sunan bir kavramdır. (Basâiru Zevi't-Temyîz, III, 127)"}]},{"word":"وَجَنَّتُ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ayetteki bağlamda 'bahçe, cennet' anlamlarına gelir ve ahirette müminlere vaat edilen ebedi ikametgahı, nimetlerle dolu mekanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cennet' kelimesinin 'örtmek, gizlemek' kökünden geldiğini ve ağaçları ve bitkileriyle yeri örten bahçe anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise bu kelime, ahiretteki mükafat yurdunu, yani 'Cennet'i ifade eder. (el-Müfredât, s. 199)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cennet'i 'ağaçlarla örtülü bahçe' olarak tanımlar. Ayetteki 'cennet', müminlere vaat edilen, her türlü nimetin bulunduğu, gözlerden gizli güzelliklerle dolu ebedi yurdu ifade eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 104)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cennet' kelimesinin Kur'an'da hem dünyevi bahçeler hem de ahiretteki mükafat yurdu için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'cennet', 'naîm' kelimesiyle birlikte kullanılarak, ahiretteki sonsuz nimetlerle dolu mükafat yurdunu vurgular. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 150)"}]},{"word":"نَعِيمٍ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Ayetteki bağlamda 'nimet, refah, bolluk' anlamlarına gelir ve cennetteki sürekli ve kesintisiz lütufları, güzellikleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'naîm' kelimesinin 'nimet' kökünden geldiğini ve 'bolluk, refah, güzel yaşantı' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Cennetü naîm' terkibi, cennetin sürekli ve kesintisiz nimetlerle dolu olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 499)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'naîm'i 'insanın hoşuna giden her şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'naîm', cennetin sadece maddi değil, aynı zamanda manevi olarak da insanı hoşnut eden, sürekli ve eksiksiz nimetlerini ifade eder. (el-Külliyyât, s. 950)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'naîm'in 'nimet'in çoğulu veya mübalağalı bir şekli olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, cennetin sahip olduğu nimetlerin çokluğunu, çeşitliliğini ve sürekliliğini vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, IV, 203)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ise, o zaman"},{"position":1,"surface":"رَوْحٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-ḥ","lemma":"رَوْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"rahatlık"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"رَيْحَانٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-y-ḥ","lemma":"رَيْحَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"hoşluk"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"جَنَّتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"cenneti"},{"position":4,"surface":"نَعِيمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نَعِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimet"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/89*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/88-94*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/89*
- **Vâkı'a Sûresi** · *56/88-94*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *56/74-96*