# Hadîd Sûresi, 11. Âyet (57:11)

> مَّن ذَا ٱلَّذِى يُقْرِضُ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَـٰعِفَهُۥ لَهُۥ وَلَهُۥٓ أَجْرٌ كَرِيمٌ

*Men żâ-lleżî yukridu(A)llâhe kardan hasenen feyudâ'ifehu lehu ve lehu ecrun kerîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Kim Allah'a güzel bir borç verecek ki, Allah da onu kendisine kat kat ödesin. Ona çok değerli bir mükafat da vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hadîd Suresi 11. ayet, Allah'a güzel bir ödünç vermenin (infakın) mükafatını vurgulamaktadır. Ayet, 'ödünç vermek', 'güzel' ve 'kat kat artırmak' gibi kavramlar üzerinden infakın hem dünyevi hem de uhrevi bereketini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُقْرِضُ","root":"ق ر ض","rootLatin":"k-r-d","meaning":"Allah'a ödünç vermek, infak etmek, karşılığını bekleyerek vermek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'karz' (قَرْض), bir şeyi kesmek veya birine bir şey verip karşılığını beklemektir. Ayetteki 'yukridu' (يُقْرِضُ) fiili, Allah'a verilen malın, Allah tarafından kat kat iade edileceği beklentisiyle yapılan bir infakı ifade eder. Bu, Allah'ın vaadine güvenerek yapılan bir harcamadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Allah'a ödünç vermek' ifadesini mecazi bir anlatım olarak değerlendirir. Allah'ın aslında bir şeye ihtiyacı olmadığını, ancak bu ifadenin, yapılan infakın Allah katında büyük bir değer taşıdığını ve karşılığının mutlaka verileceğini vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Bu, teşvik edici bir üsluptur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'karz-ı hasen' (قَرْضًا حَسَنًا) kavramını, Kur'an'ın ekonomik ve ahlaki sisteminde önemli bir yer tutan, karşılıksız gibi görünen ancak Allah tarafından kat kat ödüllendirilecek olan bir tür 'yatırım' olarak açıklar. Bu, müminin Allah'a olan güvenini ve ahiret inancını gösteren bir eylemdir."}]},{"word":"قَرْضًا","root":"ق ر ض","rootLatin":"k-r-d","meaning":"Allah yolunda verilen ödünç, infak edilen mal.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'karz' kelimesinin burada 'sadaka' ve 'infak' anlamında kullanıldığını belirtir. Allah'a verilen bu ödünç, aslında Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla yapılan bir harcamadır ve karşılığı Allah tarafından garanti edilmiştir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'karz' kelimesinin kök anlamının 'kesmek' olduğunu ve buradan hareketle bir malın bir kısmını ayırıp başkasına vermeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'karzan' (قَرْضًا) ise, Allah yolunda harcanan malın, sanki Allah'a ödünç verilmiş gibi, karşılığının fazlasıyla alınacağını vurgular."}]},{"word":"حَسَنًا","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Güzel, iyi, ihlaslı ve helal yoldan kazanılmış.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'hasen' (حَسَن) kelimesi, hem maddi hem de manevi güzelliği ifade eder. 'Karzan hasenen' (قَرْضًا حَسَنًا) ifadesi, verilen ödüncün sadece miktar olarak değil, aynı zamanda niyet, helallik ve ihlas açısından da güzel olması gerektiğini vurgular. Bu, Allah katında makbul olan infakın niteliğidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hasen' kelimesinin, bir şeyin hem zahiren hem de batınen iyi ve güzel olmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hasenen' (حَسَنًا) kelimesi, ödüncün helal kazançtan olması, gönül rızasıyla verilmesi ve riyadan uzak olması gibi nitelikleri kapsar."}]},{"word":"فَيُضَـٰعِفَهُۥ","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Allah'ın karşılığını kat kat artırması, misliyle fazlasını vermesi.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yudâ'ifu' (يُضَـٰعِفُ) fiilinin, bir şeyi iki veya daha fazla katına çıkarmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın, kendisine verilen ödüncün karşılığını sadece misliyle değil, kat kat fazlasıyla vereceğini ifade eder. Bu, Allah'ın cömertliğinin ve vaadinin büyüklüğünü gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'da'f' (ضَعْف) kökünden türeyen bu fiilin, Kur'an'da genellikle Allah'ın mükafatlandırmasındaki sınırsızlığı ve bereketi ifade etmek için kullanıldığını belirtir. 'Feyudâ'ifehu' (فَيُضَـٰعِفَهُۥ) ifadesi, yapılan infakın hem dünyevi hem de uhrevi olarak bereketleneceğini ve katlanarak geri döneceğini vurgular."}]},{"word":"أَجْرٌ","root":"أ ج ر","rootLatin":"e-c-r","meaning":"Karşılık, mükafat, sevap.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'ecr' (أَجْرٌ), bir işin veya hizmetin karşılığı olarak verilen mükafattır. Ayetteki 'ecrun kerîm' (أَجْرٌ كَرِيمٌ) ifadesi, Allah'ın vereceği mükafatın sadece maddi bir karşılık olmadığını, aynı zamanda şerefli, değerli ve sonsuz bir mükafat olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ecr' kelimesinin, yapılan amelin karşılığı olarak Allah tarafından verilecek olan sevabı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ecrun kerîm' (أَجْرٌ كَرِيمٌ) ise, bu sevabın büyüklüğünü, faziletini ve Allah katındaki değerini vurgular."}]},{"word":"كَرِيمٌ","root":"ك ر م","rootLatin":"k-r-m","meaning":"Cömert, şerefli, değerli, bol.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'kerîm' (كَرِيمٌ) kelimesi, bir şeyin hem maddi hem de manevi olarak değerli, şerefli ve cömert olmasını ifade eder. 'Ecrun kerîm' (أَجْرٌ كَرِيمٌ) ifadesi, Allah'ın vereceği mükafatın sadece çok değil, aynı zamanda nitelik olarak da üstün, şerefli ve sonsuz olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kerîm' kelimesinin, bir şeyin kendi zatında değerli ve yüce olmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kerîm' (كَرِيمٌ) kelimesi, Allah'ın vaat ettiği mükafatın, insan tasavvurunun ötesinde bir yüceliğe ve cömertliğe sahip olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","ahiret-mukafat","comertlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّن","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"ذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":4,"surface":"يُقْرِضُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ض","rootLatin":"q-r-d","lemma":"أَقْرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ödünç verir"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":6,"surface":"قَرْضًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ض","rootLatin":"q-r-d","lemma":"قَرْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"ödünç"},{"position":7,"surface":"حَسَنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حَسَن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (قَرْضًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"güzel"},{"position":8,"surface":"فَيُضَـٰعِفَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضَاعَفَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile mansûb","gloss":"kat kat verir"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"o"},{"position":10,"surface":"وَلَهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":10,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"o"},{"position":11,"surface":"أَجْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ج-ر","rootLatin":"a-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (muahhar mübteda)","gloss":"bir ecir"},{"position":12,"surface":"كَرِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ر-م","rootLatin":"k-r-m","lemma":"كَرِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin (أَجْرٌ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"cömertçe"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hadîd Sûresi** · *57/11*
- **Hadîd Sûresi** · *57/11*
- **Hadîd Sûresi** · *57/11*
- **Hadîd Sûresi** · *57/11*
