# Hadîd Sûresi, 12. Âyet (57:12)

> يَوْمَ تَرَى ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ يَسْعَىٰ نُورُهُم بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَـٰنِهِم بُشْرَىٰكُمُ ٱلْيَوْمَ جَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ

*Yevme terâ-lmu/minîne velmu/minâti yes'â nûruhum beyne eydîhim vebi-eymânihim buşrâkumu-lyevme cennâtun tecrî min tahtihâ-l-enhâru ḣâlidîne fîhâ żâlike huve-lfevzu-l'azîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Mü'min erkeklerle mü'min kadınların nurlarının, önlerinde ve sağlarında koştuğunu göreceğin gün kendilerine şöyle denir: "Bugün size müjdelenen şey içlerinden ırmaklar akan, ebedi olarak kalacağınız cennetlerdir." İşte bu büyük başarıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde müminlerin durumunu, onlara verilen müjdeyi ve nihai kurtuluşu tasvir etmektedir. Anahtar kavramlar, müminlerin nuru, onlara verilen müjde ve bu durumun büyük bir kurtuluş olarak nitelendirilmesi etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a iman eden, güvenen ve kendini emniyette hisseden erkekler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), emniyet (أمن) kökünden gelir ve kalbin tasdikiyle birlikte güven içinde olmayı ifade eder. Ayetteki 'el-Mü'minîn' (المؤمنين) ise, Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben tasdik edip güvenen, bu sayede ahirette azaptan emin olan kimselerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güven duygusuyla karakterize edilen aktif bir tutumdur. Bu ayetteki 'müminler', bu teslimiyet ve güvenin karşılığını ahirette nur ve cennetle alacak olanlardır."}]},{"word":"نُورُهُم","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"Müminlerin önlerinde ve sağlarında parlayan, onlara yol gösteren ışık.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nur (نور), mecazi olarak hidayet ve doğru yolu ifade eder. Ayetteki 'yes'â nûruhum' (يسعى نورهم) ifadesi, müminlerin amellerinin bir sonucu olarak ahirette onlara yol gösteren, karanlıkta kalmamalarını sağlayan ilahi bir aydınlığı temsil eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Nur, hem maddi ışık hem de manevi aydınlanma ve hidayet anlamlarına gelir. Bu ayetteki 'nûruhum' (نورهم), müminlerin dünyadaki salih amellerinin ve imanlarının ahirette somut bir tezahürü olarak, onlara cennete giden yolu aydınlatan bir rehberliktir."}]},{"word":"بُشْرَىٰكُمُ","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Müminlere verilen sevindirici haber, cennet vaadi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Büşrâ (بشرى), bir kişiye sevinç veren haber demektir. Ayetteki 'büşrâkum' (بشرىكم) ifadesi, müminlere kıyamet gününde cennetle müjdelenmelerini, bu haberin onlara büyük bir sevinç ve rahatlama getireceğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Büşrâ, genellikle hayırlı ve sevindirici bir haber için kullanılır. Bu ayetteki 'büşrâkum' (بشرىكم), Allah tarafından müminlere verilen, içinde ebedi kalacakları cennetlerin kendilerine ait olduğu müjdesidir ki bu, en büyük sevinç kaynağıdır."}]},{"word":"جَنَّـٰتٌ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gözlerden gizlenmiş bahçeler; ahiret yurdunda müminlere vaat edilen ebedi ikamet yeri.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cennet (جنة), köken olarak 'örtmek, gizlemek' anlamına gelen 'cenn' (جن) fiilinden türemiştir. Yoğun ağaçları ve bitki örtüsüyle gözlerden gizlenmiş bahçeler için kullanılır. Ayetteki 'cennât' (جنات) ise, ahirette müminler için hazırlanmış, güzellikleri ve nimetleri dünyevi gözlerden gizli olan ebedi ikametgahları ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Cennet, Kur'an'da genellikle 'altından ırmaklar akan' (تجري من تحتها الأنهار) tasviriyle birlikte kullanılır ve bu, onun bereketini, canlılığını ve sürekli tazeliğini vurgular. Bu ayetteki 'cennât', müminlere vaat edilen, her türlü güzelliği barındıran ve ebedi mutluluğun yaşanacağı mekanlardır."}]},{"word":"ٱلْفَوْزُ","root":"ف و ز","rootLatin":"f-v-z","meaning":"Arzu edilene ulaşmak, kurtuluşa ermek ve felaketten uzaklaşmak.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fevz (فوز), istenilen şeye ulaşmak ve korkulan şeyden kurtulmak anlamına gelir. Ayetteki 'el-fevzu'l-azîm' (الفوز العظيم) ifadesi, müminlerin cennete girmesiyle elde ettikleri bu durumun, tüm dünyevi sıkıntılardan ve ahiret azabından kurtulup en yüce mertebeye ulaşmaları olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fevz, hayra ulaşmak ve şerden kurtulmaktır. 'el-Fevzu'l-azîm' (الفوز العظيم) ise, cennete girerek Allah'ın rızasını kazanmak ve ebedi saadete erişmek gibi en büyük başarı ve kurtuluşu ifade eder. Bu ayette, müminlerin nuru ve cennetle müjdelenmeleri, bu büyük kurtuluşun ta kendisidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","dirilis","ahiret-mukafat","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"y-w-m","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"تَرَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"r-'-y","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"görürsün"},{"position":3,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"'-m-n","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"müminleri"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"'-m-n","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِنَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb (kesra ile)","gloss":"mümin kadınları"},{"position":5,"surface":"يَسْعَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"s-'-y","rootLatin":"s-a-y","lemma":"سَعَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"koşar, ilerler"},{"position":6,"surface":"نُورُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-w-r","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ışığı"},{"position":6,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"b-y-n","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mekân zarfı olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":8,"surface":"أَيْدِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"y-d-y","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"elleri"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"أَيْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"y-m-n","rootLatin":"y-m-n","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sağları"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"بُشْرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"b-ş-r","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بُشْرَى","form":"Fu'lâ","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"müjde"},{"position":10,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"ٱلْيَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"y-w-m","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"bugün"},{"position":12,"surface":"جَنَّـٰتٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"j-n-n","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"cennetler"},{"position":13,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"j-r-y","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"akar"},{"position":14,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan"},{"position":15,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"t-h-t","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altından"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":16,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-h-r","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar"},{"position":17,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"h-l-d","rootLatin":"kh-l-d","lemma":"خَالِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"ebedi kalıcılar olarak"},{"position":18,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":18,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":19,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî ve mahallen merfû","gloss":"işte bu"},{"position":20,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Fasıl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":21,"surface":"ٱلْفَوْزُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"f-w-z","rootLatin":"f-w-z","lemma":"فَوْز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kurtuluş"},{"position":22,"surface":"ٱلْعَظِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"'-z-m","rootLatin":"a-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hadîd Sûresi** · *57/12*
- **Hadîd Sûresi** · *57/12*
- **Hadîd Sûresi** · *57/12*
- **Hadîd Sûresi** · *57/12*
- **Haşr Sûresi** · *57/12*
- **Haşr Sûresi** · *57/12*
- **Haşr Sûresi** · *57/12*
- **Haşr Sûresi** · *57/12*