# Hadîd Sûresi, 14. Âyet (57:14)

> يُنَادُونَهُمْ أَلَمْ نَكُن مَّعَكُمْ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَلَـٰكِنَّكُمْ فَتَنتُمْ أَنفُسَكُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَٱرْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ ٱلْأَمَانِىُّ حَتَّىٰ جَآءَ أَمْرُ ٱللَّهِ وَغَرَّكُم بِٱللَّهِ ٱلْغَرُورُ

*Yunâdûnehum elem nekun me'akum(s) kâlû belâ velâkinnekum fetentum enfusekum ve terabbastum vertebtum ve ġarratkumu-l-emâniyyu hattâ câe emru(A)llâhi ve ġarrakum bi(A)llâhi-lġarûr(u)*

**Meal (Diyanet):** (Münafıklar) mü'minlere şöyle seslenirler: "Biz de (dünyada) sizinle beraber değil miydik?" (Mü'minler de) derler ki: "Evet, fakat siz kendinizi yaktınız. Başımıza musibetler gelmesini gözlediniz, şüphe ettiniz. Allah'ın emri gelinceye kadar kuruntular sizi aldattı. O çok aldatıcı (şeytan) Allah hakkında da sizi aldattı."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hadîd Suresi 14. ayet, münafıkların ahiretteki durumunu ve inananlarla aralarındaki diyaloğu ele almaktadır. Ayet, münafıkların dünyadaki aldanışlarını ve şüphelerini vurgulayan temel kavramlar üzerinden onların akıbetini açıklamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَتَنتُمْ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Kendinizi fitneye düşürdünüz, aldattınız, sınadınız.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne kelimesi, altını ateşe sokarak saflığını ortaya çıkarmak anlamına gelir. Daha sonra bu anlam genişleyerek imtihan, deneme, belaya uğratma, azap ve şaşırtma gibi anlamlara gelmiştir. Ayetteki 'fetentüm enfuseküm' ifadesi, münafıkların kendilerini şüphe ve aldanışla imtihan ettiklerini, nefislerini helake sürüklediklerini ve hakikatten uzaklaştırdıklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Fitne, Kur'an'da genellikle bir deneme, sınama ve ayartma anlamında kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, münafıkların kendi nefislerini dünya heveslerine ve şüphelere kaptırarak Allah'ın yolundan saptıklarını, böylece kendilerini bir tür sınava tabi tuttuklarını ve bu sınavda başarısız olduklarını gösterir."}]},{"word":"وَتَرَبَّصْتُمْ","root":"ر ب ص","rootLatin":"r-b-s","meaning":"Beklediniz, gözlediniz, inananlara kötülük gelmesini umdunuz.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Terabbus, bir şeyi beklemek, gözlemek ve gözetlemek demektir. Münafıkların 'terabbastüm' ifadesiyle, müminlerin başına bir musibet gelmesini, İslam'ın zayıflamasını bekledikleri, onlara karşı pusu kurdukları ve fırsat kolladıkları anlatılmaktadır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Terabbus, bir şeyin vuku bulmasını beklemek ve gözetlemek manasındadır. Ayetteki bağlamda, münafıkların müminlere karşı düşmanca bir tavırla, onların yenilgisini veya zayıflamasını bekledikleri, bu bekleyişin onların kalplerindeki nifakı gösterdiği belirtilir."}]},{"word":"وَٱرْتَبْتُمْ","root":"ر ي ب","rootLatin":"r-y-b","meaning":"Şüpheye düştünüz, tereddüt ettiniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rayb, bir şey hakkında şüpheye düşmek, tereddüt etmek ve kalbin huzursuz olmasıdır. Ayetteki 'irtabtüm' ifadesi, münafıkların Allah'ın vaatleri, ahiret ve dinin hakikati hakkında şüphe içinde olduklarını, bu şüphenin onların imanlarını zayıflattığını ve nifaklarını derinleştirdiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rayb kelimesi, Kur'an'da genellikle kesin bilgiye ulaşamamaktan kaynaklanan içsel bir tereddüt ve güvensizlik halini ifade eder. Münafıkların 'irtabtüm' demesi, onların kalplerinde imana dair sağlam bir inanç oluşmadığını, sürekli bir şüphe ve kararsızlık içinde yaşadıklarını vurgular."}]},{"word":"وَغَرَّتْكُمُ","root":"غ ر ر","rootLatin":"ğ-r-r","meaning":"Sizi aldattı, yanılttı, ayarttı.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğarr, bir şeyi aldatmak, yanıltmak ve onu gerçek olmayan bir şeye yönlendirmektir. Ayetteki 'ğarratkümü'l-emânî' ifadesi, münafıkları dünya heveslerinin, boş kuruntuların ve batıl arzuların aldattığını, onları hakikatten uzaklaştırarak yanlış yollara sevk ettiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ğarûr, aldatıcı, yanıltıcı demektir. 'Ğarratkümü'l-emânî' ve 'ğarraküm billâhi'l-ğarûr' ifadeleri, münafıkların hem kendi boş kuruntuları hem de şeytan tarafından Allah adına aldatıldıklarını, bu aldanışın onların dünyevi çıkarlara kapılmalarına ve ahireti unutmalarına yol açtığını açıklar."}]},{"word":"ٱلْأَمَانِىُّ","root":"م ن ي","rootLatin":"m-n-y","meaning":"Boş kuruntular, asılsız arzular, gerçekleşmesi mümkün olmayan beklentiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ümniyye (çoğulu emânî), bir şeyi arzu etmek, dilemek anlamına gelir. Kur'an'da genellikle gerçekleşmesi mümkün olmayan, boş ve aldatıcı arzular için kullanılır. Ayetteki 'el-emânî' ifadesi, münafıkların dünyevi beklentilere, batıl inançlara ve asılsız ümitlere kapılarak hakikatten uzaklaştıklarını, bu kuruntuların onları aldattığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Emânî, Kur'an'da genellikle Yahudi ve Hristiyanların veya münafıkların sahip olduğu boş ve temelsiz beklentileri ifade eder. Bu ayette, münafıkların kendilerini kurtaracaklarına dair besledikleri asılsız ümitlerin ve dünya hayatına dair boş arzuların onları aldatarak doğru yoldan saptırdığına işaret eder."}]},{"word":"ٱلْغَرُورُ","root":"غ ر ر","rootLatin":"ğ-r-r","meaning":"Aldatıcı, şeytan.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğarûr, mübalağa sigası olup çok aldatıcı demektir. Kur'an'da bu kelime genellikle şeytan için kullanılır. Ayetteki 'el-ğarûr' ifadesiyle, şeytanın münafıkları Allah'a karşı aldatarak, onları dünya heveslerine ve günahlara sürükleyerek saptırdığı, Allah'ın affına veya azabına dair yanlış düşüncelerle kandırdığı belirtilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ğarûr, insanı aldatan, yanıltan her şey için kullanılır, ancak Kur'an'da özel olarak şeytan için bir isim haline gelmiştir. Bu ayetteki 'ğarraküm billâhi'l-ğarûr' ifadesi, şeytanın münafıkları Allah'ın adını kullanarak, O'nun merhametini veya azabını yanlış yorumlatarak aldattığını, böylece onları günaha teşvik ettiğini açıklar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","seytan-vesvese","dunya-ahiret-dengesi","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يُنَادُونَهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَى","form":"Mufâale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"seslenirler"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi"},{"position":2,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":3,"surface":"نَكُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"olmadık mı"},{"position":4,"surface":"مَّعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"م-ع-ي","rootLatin":"m-'-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile beraber"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":6,"surface":"بَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"evet"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"لَـٰكِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"siz"},{"position":8,"surface":"فَتَنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"aldattınız"},{"position":9,"surface":"أَنفُسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefisleri"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"تَرَبَّصْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ب-ص","rootLatin":"r-b-s","lemma":"تَرَبَّصَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"beklediniz"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱرْتَبْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ي-ب","rootLatin":"r-y-b","lemma":"اِرْتَابَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şüphe ettiniz"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"غَرَّتْكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"aldattı sizi"},{"position":12,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَمَانِىُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ن-ي","rootLatin":"m-n-y","lemma":"أُمْنِيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kuruntular"},{"position":14,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Gaye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e kadar"},{"position":15,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-'","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":16,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"emri"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"غَرَّكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"aldattı sizi"},{"position":18,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":19,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":20,"surface":"ٱلْغَرُورُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غَرُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"aldatıcı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/14*
- **Hadîd Sûresi** · *57/14*
- **Hadîd Sûresi** · *57/14*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/14*
- **Hadîd Sûresi** · *57/14*
- **Hadîd Sûresi** · *57/14*