# Hadîd Sûresi, 15. Âyet (57:15) > فَٱلْيَوْمَ لَا يُؤْخَذُ مِنكُمْ فِدْيَةٌ وَلَا مِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ مَأْوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ ۖ هِىَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ *Felyevme lâ yu/ḣażu minkum fidyetun velâ mine-lleżîne keferû(c) me/vâkumu-nnâr(u)(s) hiye mevlâkum(s) vebi/se-lmasîr(u)* **Meal (Diyanet):** Bugün artık ne sizden, ne de inkar edenlerden bir fidye alınır. Barınağınız ateştir. Size yaraşan odur. Orası gidilecek ne kötü yerdir! **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/15 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Hadîd Suresi 15. ayet, kıyamet günündeki yargılamayı ve inkarcıların akıbetini tasvir etmektedir. Ayet, fidye, sığınak ve dönüş gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaleti ve cezanın kaçınılmazlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فِدْيَةٌ","root":"ف د ي","rootLatin":"f-d-y","meaning":"Bir esiri veya cezayı kurtarmak için verilen bedel, karşılık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fidye, bir şeyi kurtarmak için verilen bedeldir. Bu ayetteki 'lâ yu'hazu minkum fidyetun' ifadesi, kıyamet gününde azaptan kurtulmak için hiçbir bedelin kabul edilmeyeceğini, dünyadaki gibi bir kurtuluş imkanının kalmadığını açıkça belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fidye, bir şeyin yerine geçen bedeldir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın azabından kurtulmak için sunulacak hiçbir karşılığın geçerli olmayacağını, çünkü o günün dünyevi ölçütlerin ötesinde bir hesap günü olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, fidye kavramının Kur'an'da genellikle bir kurtuluş aracı olarak kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayette, ahiretteki ilahi yargının mutlaklığı karşısında bu tür bir kurtuluş imkanının tamamen ortadan kalktığını, dünyevi değerlerin geçersizleştiğini gösterir."}]},{"word":"مَأْوَاكُمْ","root":"أ و ي","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Sığınılacak, barınılacak yer; nihai durak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Me'vâ, bir şeyin kendisine döndüğü ve sığındığı yerdir. Ayetteki 'me'vâkumun-nâru' ifadesi, inkarcıların nihai sığınağının ve varış yerinin cehennem ateşi olduğunu, başka bir barınaklarının olmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Me'vâ, kişinin kendisine döndüğü ve ikamet ettiği yerdir. Bu ayette, inkarcılar için ateşin, kaçınılmaz ve kalıcı bir ikametgah olarak belirlendiğini, ondan başka bir yere sığınamayacaklarını anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Me'vâ, bir şeyin kendisine döndüğü ve yerleştiği mekandır. Ayetteki kullanımı, inkarcıların akıbetinin kesinleştiğini ve ateşin onlar için belirlenmiş son durak olduğunu, buradan bir çıkışlarının olmadığını ifade eder."}]},{"word":"مَوْلَاكُمْ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Sahip, efendi, yardımcı; burada 'layık olan, uygun olan' anlamında.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevlâ kelimesi, Kur'an'da farklı anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki 'hiye mevlâkum' ifadesi, ateşin onların 'evlâ'sı, yani onlara en layık olan, uygun olan yer olduğunu belirtir. Bu, cezanın onların amellerinin bir sonucu olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mevlâ, bazen 'evlâ' (daha layık, daha uygun) anlamında kullanılır. Ayetteki 'hiye mevlâkum' ifadesi, cehennem ateşinin inkarcılar için en uygun, en layık yer olduğunu, çünkü amellerinin karşılığı olduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Mevlâ kelimesinin 'evlâ' anlamında kullanılabileceği belirtilir. Bu bağlamda, ateşin inkarcılar için 'mevlâ' olması, onların hak ettikleri ve kendilerine en uygun olan akıbetin bu olduğunu, ilahi adaletin tecellisini gösterir."}]},{"word":"ٱلْمَصِيرُ","root":"ص ي ر","rootLatin":"s-y-r","meaning":"Dönüş yeri, varış noktası, nihai akıbet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Masîr, bir şeyin kendisine döndüğü yerdir. 'Bi'se'l-masîr' ifadesi, bu dönüş yerinin, yani cehennemin ne kadar kötü bir akıbet olduğunu vurgular. İnkarcılar için bu dönüş, azap ve pişmanlık dolu bir sondur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Masîr, 'sarâ' fiilinden türemiş olup, bir halden başka bir hale geçişi ve nihai varış noktasını ifade eder. Ayetteki 'bi'se'l-masîr' ifadesi, inkarcıların dünyadaki hallerinden sonra dönecekleri yerin, yani cehennemin, ne denli kötü ve istenmeyen bir son olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Masîr kelimesi, Kur'an'da genellikle ahiretteki nihai dönüş ve akıbeti ifade eder. Bu ayette, inkarcıların dönüş yerinin ateş olması, onların dünyadaki tercihlerinin kaçınılmaz ve kötü bir sonuca yol açtığını semantik olarak güçlendirir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","kufur-sirk","hesap-mizan"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْيَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"bugün"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":3,"surface":"يُؤْخَذُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"alınmaz"},{"position":4,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"فِدْيَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-د-ي","rootLatin":"f-d-y","lemma":"فِدْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"fidye"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":9,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":10,"surface":"مَأْوَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"أ-و-ي","rootLatin":"ʾ-w-y","lemma":"مَأْوَى","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sığınağınız"},{"position":10,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"ٱلنَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ateş"},{"position":12,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"مَوْلَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"مَوْلَى","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sığınağınız"},{"position":13,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"بِئْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ء-س","rootLatin":"b-ʾ-s","lemma":"بِئْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötüdür"},{"position":15,"surface":"ٱلْمَصِيرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ص-ي-ر","rootLatin":"ṣ-y-r","lemma":"مَصِير","form":"Mef'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil-i zemm'in fâili olduğu için merfû","gloss":"dönüş yeri"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Hadîd Sûresi** · *57/15* - **Hadîd Sûresi** · *57/15* - **Hadîd Sûresi** · *57/15* - **Hadîd Sûresi** · *57/15*